અ Gujarati

Adjoint and inverse of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Adjoint and inverse of matrices

495+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 45 of 495 questions in Gujarati

451
MediumMCQ
જો $\operatorname{adj} B = A$ અને $|P| = |Q| = 1$ હોય, તો $\operatorname{adj}(Q^{-1} B P^{-1}) = $
A
$PQ$
B
$QAP$
C
$PAQ$
D
$PA^{-1} Q$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વ્યસ્ત શ્રેણિક $M$ માટે, $\operatorname{adj}(M) = |M| M^{-1}$ થાય છે.
ધારો કે $M = Q^{-1} B P^{-1}$.
તેથી $\operatorname{adj}(M) = |Q^{-1} B P^{-1}| (Q^{-1} B P^{-1})^{-1}$.
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મો $|XY| = |X||Y|$ અને $|X^{-1}| = \frac{1}{|X|}$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને મળે છે $|Q^{-1} B P^{-1}| = |Q^{-1}| |B| |P^{-1}| = \frac{1}{|Q|} |B| \frac{1}{|P|}$.
કારણ કે $|P| = 1$ અને $|Q| = 1$ છે, તેથી $|Q^{-1} B P^{-1}| = |B|$.
હવે, વ્યસ્ત શ્રેણિકની ગણતરી કરતા: $(Q^{-1} B P^{-1})^{-1} = (P^{-1})^{-1} B^{-1} (Q^{-1})^{-1} = P B^{-1} Q$.
આ કિંમતોને એડજોઈન્ટના સૂત્રમાં મૂકતા:
$\operatorname{adj}(Q^{-1} B P^{-1}) = |B| P B^{-1} Q$.
કારણ કે $\operatorname{adj} B = |B| B^{-1} = A$ છે, તેથી આપણે $|B| B^{-1}$ ની જગ્યાએ $A$ મૂકીએ છીએ.
તેથી, $\operatorname{adj}(Q^{-1} B P^{-1}) = P A Q$.
452
EasyMCQ
જો $P = \begin{bmatrix} 1 & \alpha & 3 \\ 1 & 3 & 3 \\ 2 & 4 & 4 \end{bmatrix}$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ નો સહઅવયજ શ્રેણિક (adjoint) હોય અને $\det(A) = 4$ હોય, તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$11$
C
$5$
D
$0$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ માટે, તેના સહઅવયજ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $\det(\text{adj}(A)) = (\det(A))^{n-1}$ દ્વારા મળે છે, જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં, $n = 3$ છે, તેથી $\det(P) = (\det(A))^{3-1} = (\det(A))^2$.
આપેલ છે કે $\det(A) = 4$, તેથી $\det(P) = 4^2 = 16$.
હવે, શ્રેણિક $P = \begin{bmatrix} 1 & \alpha & 3 \\ 1 & 3 & 3 \\ 2 & 4 & 4 \end{bmatrix}$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$\det(P) = 1(3 \times 4 - 3 \times 4) - \alpha(1 \times 4 - 3 \times 2) + 3(1 \times 4 - 3 \times 2)$
$\det(P) = 1(12 - 12) - \alpha(4 - 6) + 3(4 - 6)$
$\det(P) = 0 - \alpha(-2) + 3(-2) = 2\alpha - 6$.
બંને કિંમતોને સરખાવતા: $2\alpha - 6 = 16$.
$2\alpha = 22 \Rightarrow \alpha = 11$.
453
EasyMCQ
જો $M$ એ $\mathbb{R}$ પર $3$ કક્ષાનો કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક હોય અને જો $M^{\prime}$ એ $M$ નો પરિવર્તિત શ્રેણિક હોય, તો $\text{adj}(M^{\prime}) - (\text{adj } M)^{\prime}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$M$
B
$M^{\prime}$
C
શૂન્ય શ્રેણિક
D
એકમ શ્રેણિક

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $M$ માટે, પરિવર્તિત શ્રેણિકનો એડજોઈન્ટ એ એડજોઈન્ટનો પરિવર્તિત શ્રેણિક હોય છે.
એટલે કે, $\text{adj}(M^{\prime}) = (\text{adj } M)^{\prime}$.
તેથી, $\text{adj}(M^{\prime}) - (\text{adj } M)^{\prime} = (\text{adj } M)^{\prime} - (\text{adj } M)^{\prime} = O$, જ્યાં $O$ એ શૂન્ય શ્રેણિક છે.
454
EasyMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે અને $B$ તેનો એડજોઈન્ટ (સહ-શ્રેણિક) છે. જો $|B|=64$ હોય, તો $|A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm 2$
B
$\pm 4$
C
$\pm 8$
D
$\pm 12$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે, તેના એડજોઈન્ટ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે, તેથી $n = 3$.
તેથી, $|\operatorname{adj} A| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
આપેલ છે કે $|B| = |\operatorname{adj} A| = 64$.
તેથી, $|A|^2 = 64$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા, આપણને $|A| = \pm \sqrt{64} = \pm 8$ મળે છે.
455
MediumMCQ
જો $P$ એ $5 \times 5$ કક્ષાનો નોન-સિંગ્યુલર શ્રેણિક હોય અને દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો $1$ હોય, તો $P^{-1}$ માં દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$\frac{1}{8}$
D
$8$

Solution

(B) ધારો કે $X$ એ $5 \times 1$ કક્ષાનો સ્તંભ સદિશ છે જ્યાં બધા ઘટકો $1$ છે, એટલે કે $X = [1, 1, 1, 1, 1]^T$.
આપેલ છે કે $P$ ની દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો $1$ છે, જેને આપણે $PX = X$ તરીકે લખી શકીએ.
કારણ કે $P$ એ નોન-સિંગ્યુલર શ્રેણિક છે, તેથી $P^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
બંને બાજુ $P^{-1}$ વડે ગુણતા, આપણને $P^{-1}(PX) = P^{-1}X$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $(P^{-1}P)X = P^{-1}X$ થાય છે, જે $IX = P^{-1}X$ છે.
આમ, $P^{-1}X = X$.
આ સૂચવે છે કે $P^{-1}$ ની દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો પણ $1$ છે.
456
EasyMCQ
ધારો કે $A$ એ $3$ ક્રમનો ચોરસ શ્રેણિક છે જેના તમામ ઘટકો $1$ છે અને $I_{3}$ એ $3$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક છે. તો, શ્રેણિક $A-3I_{3}$ એ
A
વ્યસ્ત સંપન્ન (invertible)
B
લંબ (orthogonal)
C
અવ્યસ્ત (non-invertible)
D
વાસ્તવિક વિસંમિત શ્રેણિક (real skew-symmetric matrix)

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix}$ અને $I_{3} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી $A-3I_{3} = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix} - \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -2 & 1 & 1 \\ 1 & -2 & 1 \\ 1 & 1 & -2 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક વ્યસ્ત સંપન્ન છે કે નહીં તે તપાસવા માટે, આપણે તેનો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$\det(A-3I_{3}) = -2((-2)(-2) - (1)(1)) - 1((1)(-2) - (1)(1)) + 1((1)(1) - (-2)(1))$
$\det(A-3I_{3}) = -2(4-1) - 1(-2-1) + 1(1+2)$
$\det(A-3I_{3}) = -2(3) - 1(-3) + 1(3) = -6 + 3 + 3 = 0$.
શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી, શ્રેણિક $A-3I_{3}$ એ અવ્યસ્ત (non-invertible) છે.
457
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -4 & -1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1}$ શું થાય?
A
$\frac{1}{7} \begin{bmatrix} -1 & -2 \\ 4 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{7} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -4 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{7} \begin{bmatrix} -1 & -2 \\ 4 & -1 \end{bmatrix}$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -4 & -1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ, આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (1)(-1) - (2)(-4) = -1 + 8 = 7$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી, $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો એડજોઈન્ટ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય છે.
તેથી, $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} -1 & -2 \\ 4 & 1 \end{bmatrix}$.
વ્યસ્ત શ્રેણિકનું સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ છે.
તેથી, $A^{-1} = \frac{1}{7} \begin{bmatrix} -1 & -2 \\ 4 & 1 \end{bmatrix}$.
458
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિકો હોય અને $AB = 3I$ હોય, તો $A^{-1}$ બરાબર શું થાય?
A
$3B$
B
$\frac{1}{3}B$
C
$3B^{-1}$
D
$\frac{1}{3}B^{-1}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $AB = 3I$ છે, જ્યાં $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિકો છે અને $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
$A^{-1}$ શોધવા માટે, સમીકરણની બંને બાજુએ ડાબી બાજુથી $A^{-1}$ વડે ગુણતા:
$A^{-1}(AB) = A^{-1}(3I)$
શ્રેણિક ગુણાકારના જૂથના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$(A^{-1}A)B = 3(A^{-1}I)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^{-1}A = I$ અને $A^{-1}I = A^{-1}$, તેથી સમીકરણ આ મુજબ સાદું થાય છે:
$IB = 3A^{-1}$
$B = 3A^{-1}$
બંને બાજુ $3$ વડે ભાગતા, આપણને મળે છે:
$A^{-1} = \frac{1}{3}B$
459
EasyMCQ
જો $A^2-A+I=0$ હોય, તો શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શું થાય?
A
$A-I$
B
$I-A$
C
$A+I$
D
$A$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $A^2-A+I=0$ છે.
આપણે તેને $A^2-A = -I$ તરીકે લખી શકીએ.
બંને બાજુ જમણી બાજુથી $A^{-1}$ વડે ગુણતા, આપણને $(A^2-A)A^{-1} = -I \cdot A^{-1}$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $A^2 A^{-1} - A A^{-1} = -A^{-1}$ થાય છે.
કારણ કે $A A^{-1} = I$, તેથી $A I - I = -A^{-1}$ મળે.
આના પરથી $A - I = -A^{-1}$ મળે છે.
બંને બાજુ $-1$ વડે ગુણતા, આપણને $A^{-1} = I - A$ મળે છે.
460
DifficultMCQ
ધારો કે $P=[p_{ij}]$ અને $Q=[q_{ij}]$ એ $3$ કક્ષાના બે ચોરસ શ્રેણિકો છે, જેથી $q_{ij}=2^{(i+j-1)}p_{ij}$ અને $\det(Q)=2^{10}$ થાય. તો $\det(\text{adj}(\text{adj } P))$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$32$
B
$16$
C
$81$
D
$124$

Solution

(B) આપેલ છે કે $q_{ij} = 2^{(i+j-1)}p_{ij}$. શ્રેણિક $Q$ ને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$Q = \begin{bmatrix} 2^1 p_{11} & 2^2 p_{12} & 2^3 p_{13} \\ 2^2 p_{21} & 2^3 p_{22} & 2^4 p_{23} \\ 2^3 p_{31} & 2^4 p_{32} & 2^5 p_{33} \end{bmatrix}$
દરેક હારમાંથી સામાન્ય અવયવો બહાર કાઢતા:
$\det(Q) = (2^1 \cdot 2^2 \cdot 2^3) \begin{vmatrix} p_{11} & p_{12} & p_{13} \\ 2 p_{21} & 2 p_{22} & 2 p_{23} \\ 2^2 p_{31} & 2^2 p_{32} & 2^2 p_{33} \end{vmatrix} = 2^6 \cdot (1 \cdot 2 \cdot 2^2) \det(P) = 2^6 \cdot 2^3 \det(P) = 2^9 \det(P)$
આપેલ છે કે $\det(Q) = 2^{10}$, તેથી $2^9 \det(P) = 2^{10} \implies \det(P) = 2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\det(\text{adj}(\text{adj } P)) = \det(P)^{(n-1)^2}$, જ્યાં $n=3$.
$\det(\text{adj}(\text{adj } P)) = \det(P)^{(3-1)^2} = \det(P)^4 = 2^4 = 16$.
461
DifficultMCQ
ધારો કે $f(x) = \int \frac{7x^{10} + 9x^{8}}{(1 + x^{2} + 2x^{9})^{2}} dx$, $x > 0$, $\lim_{x \to 0} f(x) = 0$ અને $f(1) = \frac{1}{4}$. જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 1 \\ \frac{1}{4} & f'(1) & 1 \\ \alpha^{2} & 4 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \text{adj}(\text{adj } A)$ એવા હોય કે જેથી $|B| = 81$, તો $\alpha^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$4$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ, સંકલ્યનું સાદું રૂપ આપો: $f(x) = \int \frac{x^{18}(7x^{-8} + 9x^{-10})}{(x^9(x^{-9} + x^{-7} + 2))^2} dx = \int \frac{7x^{-8} + 9x^{-10}}{(x^{-9} + x^{-7} + 2)^2} dx$.
ધારો કે $t = x^{-9} + x^{-7} + 2$, તો $dt = (-9x^{-10} - 7x^{-8}) dx$, તેથી $-(7x^{-8} + 9x^{-10}) dx = dt$.
આમ, $f(x) = \int -t^{-2} dt = t^{-1} + C = \frac{1}{x^{-9} + x^{-7} + 2} + C = \frac{x^9}{1 + x^2 + 2x^9} + C$.
આપેલ છે કે $\lim_{x \to 0} f(x) = 0$, તેથી $C = 0$. વળી $f(1) = \frac{1}{1+1+2} = \frac{1}{4}$, જે સુસંગત છે.
હવે, $f'(x) = \frac{9x^8(1+x^2+2x^9) - x^9(2x + 18x^8)}{(1+x^2+2x^9)^2}$.
$x=1$ આગળ, $f'(1) = \frac{9(4) - 1(20)}{4^2} = \frac{36-20}{16} = 1$.
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 1/4 & 1 & 1 \\ \alpha^2 & 4 & 1 \end{bmatrix}$.
$|A| = 1(\frac{1}{4} \times 4 - \alpha^2 \times 1) = 1 - \alpha^2$.
આપેલ છે કે $|B| = |\text{adj}(\text{adj } A)| = |A|^{(n-1)^2} = |A|^4 = 81$, તેથી $|A| = \pm 3$.
$1 - \alpha^2 = 3 \Rightarrow \alpha^2 = -2$ (શક્ય નથી) અથવા $1 - \alpha^2 = -3 \Rightarrow \alpha^2 = 4$.
462
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $A+A^{T}=O$. જો $A\begin{bmatrix}1\\ -1\\ 0\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}3\\ 3\\ 2\end{bmatrix}$, $A^{2}\begin{bmatrix}1\\ -1\\ 0\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-3\\ 19\\ -24\end{bmatrix}$ અને $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I))) = (2)^\alpha \cdot(3)^\beta \cdot(11)^\gamma$ હોય, તો $\alpha+\beta+\gamma$ ની કિંમત . . . . . . થાય.
A
$16$
B
$18$
C
$20$
D
$22$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A+A^T=O$, તેથી $A$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે. ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 0 & a & b \\ -a & 0 & c \\ -b & -c & 0 \end{bmatrix}$.
$A\begin{bmatrix} 1 \\ -1 \\ 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 \\ 3 \\ 2 \end{bmatrix}$ પરથી, આપણને મળે છે:
$-a = 3 \Rightarrow a = -3$
$-b+c = 2$
$3a + 2b = -3 \Rightarrow 3(-3) + 2b = -3 \Rightarrow 2b = 6 \Rightarrow b = 3$.
તેથી $c = 2+b = 5$.
આમ, $A = \begin{bmatrix} 0 & -3 & 3 \\ 3 & 0 & 5 \\ -3 & -5 & 0 \end{bmatrix}$.
તેથી $A+I = \begin{bmatrix} 1 & -3 & 3 \\ 3 & 1 & 5 \\ -3 & -5 & 1 \end{bmatrix}$.
$|A+I| = 1(1+25) + 3(3+15) + 3(-15+3) = 26 + 54 - 36 = 44$.
આપણે $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I)))$ શોધવાનું છે.
$A+I$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી, $\text{adj}(A+I)$ પણ $3 \times 3$ છે.
$\det(2\text{adj}(A+I)) = 2^3 |\text{adj}(A+I)| = 8 |A+I|^2 = 8(44)^2$.
તેથી $\det(\text{adj}(2\text{adj}(A+I))) = (8 \cdot 44^2)^2 = (2^3 \cdot (2^2 \cdot 11)^2)^2 = (2^3 \cdot 2^4 \cdot 11^2)^2 = (2^7 \cdot 11^2)^2 = 2^{14} \cdot 11^4$.
$(2)^\alpha \cdot (3)^\beta \cdot (11)^\gamma$ સાથે સરખાવતા, $\alpha=14, \beta=0, \gamma=4$ મળે છે.
આમ, $\alpha+\beta+\gamma = 14+0+4 = 18$.
463
MediumMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો વ્યસ્ત શ્રેણિક છે. તો $|(\text{adj} A) \cdot A|$ શું થાય?
A
$3|A|$
B
$|A|^2$
C
$|A|^3$
D
$|A|$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે શ્રેણિકના એડજોઈન્ટનો મૂળભૂત ગુણધર્મ $(\text{adj} A) \cdot A = |A|I$ છે, જ્યાં $I$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો એકમ શ્રેણિક છે.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા, આપણને $|(\text{adj} A) \cdot A| = ||A|I|$ મળે છે.
અહીં $|A|$ એ અદિશ હોવાથી, આપણે $|kA| = k^n|A|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં $n = 3$ છે, તેથી $|(\text{adj} A) \cdot A| = |A|^3 |I|$.
એકમ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $|I| = 1$ હોવાથી, આપણને $|(\text{adj} A) \cdot A| = |A|^3 \times 1 = |A|^3$ મળે છે.
464
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & -4 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \begin{bmatrix} a & 3/11 \\ 1/11 & b \end{bmatrix}$ હોય, તો $a+b=$ . . . . . . .
A
$-\frac{2}{11}$
B
$\frac{2}{11}$
C
$\frac{6}{11}$
D
$-\frac{6}{11}$

Solution

(B) શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 1 & -4 \end{bmatrix}$ માટે, નિશ્ચાયક $|A| = (2)(-4) - (3)(1) = -8 - 3 = -11$.
તેથી, $A^{-1} = \frac{1}{-11} \begin{bmatrix} -4 & -3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4/11 & 3/11 \\ 1/11 & -2/11 \end{bmatrix}$.
આને આપેલ $A^{-1} = \begin{bmatrix} a & 3/11 \\ 1/11 & b \end{bmatrix}$ સાથે સરખાવતા, આપણને $a = 4/11$ અને $b = -2/11$ મળે છે.
તેથી, $a+b = 4/11 + (-2/11) = 2/11$.
465
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 2 \\ -2 & 0 & 1 \\ 1 & 3 & 5 \end{bmatrix}$. તો શ્રેણિક $\text{adj}(\text{adj}(2(\text{adj} A)^{-1}))$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$3$
B
$4$
C
-$4$
D
-$3$

Solution

(D) પ્રથમ, $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $\det(A) = 1(0-3) - 1(-10-1) + 2(-6-0) = -3 + 11 - 12 = -4$.
$n \times n$ શ્રેણિક માટે $\text{adj}(\text{adj}(M)) = \det(M)^{n-2} M$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા, અહીં $n=3$ છે, તેથી $\text{adj}(\text{adj}(M)) = \det(M) M$.
ધારો કે $M = 2(\text{adj} A)^{-1}$. કારણ કે $\text{adj} A = \det(A) A^{-1}$, તેથી $M = 2(\det(A) A^{-1})^{-1} = 2 \det(A)^{-1} A = 2(-4)^{-1} A = -\frac{1}{2} A$.
તેથી $\text{adj}(\text{adj}(M)) = \det(M) M = \det(-\frac{1}{2} A) (-\frac{1}{2} A) = (-\frac{1}{2})^3 \det(A) (-\frac{1}{2} A) = \frac{1}{16} \det(A) A = \frac{1}{16} (-4) A = -\frac{1}{4} A$.
$A$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો $1+1+2-2+0+1+1+3+5 = 12$ છે.
તેથી, $-\frac{1}{4} A$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો $-\frac{1}{4} \times 12 = -3$ થાય.
466
DifficultMCQ
શ્રેણિકો $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$ ધ્યાનમાં લો. જો શ્રેણિકો $P$ અને $Q$ એવા હોય કે $PA = B$ અને $AQ = B$, તો $2(P+Q)$ ના વિકર્ણ ઘટકોના સરવાળાનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય . . . . . . . છે.
A
$34$
B
$24$
C
$36$
D
$48$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & -2 \\ 4 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ, $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = (2)(-2) - (-2)(4) = -4 + 8 = 4$.
કારણ કે $|A| \neq 0$, $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. $A^{-1} = \frac{1}{4} \begin{bmatrix} -2 & 2 \\ -4 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $PA = B \implies P = BA^{-1} = \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1.5-9 & 1.5+4.5 \\ -0.5-3 & 0.5+1.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -10.5 & 6 \\ -3.5 & 2 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $AQ = B \implies Q = A^{-1}B = \begin{bmatrix} -0.5 & 0.5 \\ -1 & 0.5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 9 \\ 1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1.5+0.5 & -4.5+1.5 \\ -3+0.5 & -9+1.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & -3 \\ -2.5 & -7.5 \end{bmatrix}$.
હવે, $P+Q = \begin{bmatrix} -10.5-1 & 6-3 \\ -3.5-2.5 & 2-7.5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -11.5 & 3 \\ -6 & -5.5 \end{bmatrix}$.
તેથી $2(P+Q) = \begin{bmatrix} -23 & 6 \\ -12 & -11 \end{bmatrix}$.
વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $-23 + (-11) = -34$ છે. તેનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|-34| = 34$ છે.
467
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ એ $A^2 + \alpha(adj(adj(A))) + \beta(adj(A)(adj(adj(A)))) = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$ નું સમાધાન કરે છે, જ્યાં $\alpha, \beta \in R$. તો $(\alpha - \beta)^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1$
B
$4$
C
$9$
D
$16$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ, $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો: $|A| = -1(0-0) - 1(1-0) - 1(0-0) = -1$.
$A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી, ગુણધર્મ $adj(adj(A)) = |A|^{n-2} A$ લાગુ પડે છે, જ્યાં $n=3$. તેથી, $adj(adj(A)) = |A|^{3-2} A = (-1)A = -A$.
આગળ, આપણે જાણીએ છીએ કે $adj(A) = |A|A^{-1}$. તેથી, $adj(A)(adj(adj(A))) = (|A|A^{-1})(|A|A) = |A|^2 I = (-1)^2 I = I$.
આપેલ સમીકરણ $A^2 - \alpha A + \beta I = M$ બને છે, જ્યાં $M = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$.
$A^2$ ની ગણતરી કરો: $\begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} - \alpha \begin{bmatrix} -1 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & -2 & 2 \\ -2 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા, $(1, 2)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $-1 - \alpha = -2 \implies \alpha = 1$.
$(1, 3)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $1 + \alpha = 2 \implies \alpha = 1$.
$(3, 3)$ સ્થાન પરના ઘટક માટે: $1 - \alpha + \beta = -1 \implies 1 - 1 + \beta = -1 \implies \beta = -1$.
આમ, $(\alpha - \beta)^2 = (1 - (-1))^2 = 2^2 = 4$.
468
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2i & i^3 \\ i^2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1}$ કોના બરાબર છે?
A
$\begin{bmatrix} -i & 1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} i & 1 \\ i & -2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -i & -1 \\ i & -2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} i & -1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2i & i^3 \\ i^2 & 1 \end{bmatrix}$। કારણ કે $i^2 = -1$ અને $i^3 = -i$, તેથી $A = \begin{bmatrix} 2i & -i \\ -1 & 1 \end{bmatrix}$ થાય.
પગલું $1$: નિશ્ચાયક $|A| = (2i)(1) - (-i)(-1) = 2i - i = i$ શોધો.
પગલું $2$: સહઅવયજ શ્રેણિક $adj(A)$ શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, $adj(A) = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી, $adj(A) = \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix}$.
પગલું $3$: $A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = \frac{1}{i} \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $\frac{1}{i} = -i$, આપણને $A^{-1} = -i \begin{bmatrix} 1 & i \\ 1 & 2i \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -i & -i^2 \\ -i & -2i^2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -i & 1 \\ -i & 2 \end{bmatrix}$ મળે છે.
469
DifficultMCQ
જો $A = \frac{1}{2} \begin{bmatrix} -1 & -\sqrt{3} \\ \sqrt{3} & -1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1} - A^2$ શું નથી:
A
શૂન્ય શ્રેણિક
B
એકમ શ્રેણિક
C
વિકર્ણ શ્રેણિક
D
અદિશ શ્રેણિક

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
આ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} \cos(240^\circ) & -\sin(240^\circ) \\ \sin(240^\circ) & \cos(240^\circ) \end{bmatrix}$ સ્વરૂપમાં છે, જે $\theta = 240^\circ = 4\pi/3$ સાથેનો પરિભ્રમણ શ્રેણિક $R_\theta$ છે.
પરિભ્રમણ શ્રેણિક માટે, $A^{-1} = R_{-\theta}$ અને $A^2 = R_{2\theta}$ થાય.
$A^{-1} = \begin{bmatrix} \cos(120^\circ) & -\sin(120^\circ) \\ \sin(120^\circ) & \cos(120^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
$A^2 = \begin{bmatrix} \cos(480^\circ) & -\sin(480^\circ) \\ \sin(480^\circ) & \cos(480^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos(120^\circ) & -\sin(120^\circ) \\ \sin(120^\circ) & \cos(120^\circ) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/2 & -\sqrt{3}/2 \\ \sqrt{3}/2 & -1/2 \end{bmatrix}$.
આમ, $A^{-1} - A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 \\ 0 & 0 \end{bmatrix}$, જે એક શૂન્ય શ્રેણિક છે.
શૂન્ય શ્રેણિક એ વિકર્ણ શ્રેણિક અને અદિશ શ્રેણિક પણ છે, પરંતુ તે એકમ શ્રેણિક નથી.
470
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ હોય, તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A^2 = A^{-1}$
B
$A = -(adj A)$
C
$A^{-1} = A$
D
$A^{-1} = -A$

Solution

(C) પગલું $1$: $A^2$ ની ગણતરી કરો.
$A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 0 & -1 \\ 0 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = I$।
પગલું $2$: કારણ કે $A^2 = I$, બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા $A = A^{-1}$ મળે છે.
પગલું $3$: વિકલ્પો તપાસો. વિકલ્પ $(C)$ જણાવે છે કે $A^{-1} = A$, જે આપણા પરિણામ સાથે મેળ ખાય છે.
471
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$, અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} \gamma & -1 & 1 \\ \alpha & 6 & -5 \\ \beta & -2 & 2 \end{bmatrix}_{3 \times 3}$, તો $|\alpha \cdot \beta \cdot \gamma| = $ (જ્યાં $| \cdot |$ નિરપેક્ષ મૂલ્ય દર્શાવે છે)
A
$125$
B
$220$
C
$225$
D
$-225$

Solution

(C) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = 2(3-0) - 0(15-0) + (-1)(5-0) = 6 - 5 = 1$.
પગલું $2$: સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરો. કારણ કે $|A| = 1$, $A^{-1} = \text{adj}(A)$.
પગલું $3$: સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધો.
$C_{11} = +(3-0) = 3$, $C_{12} = -(15-0) = -15$, $C_{13} = +(5-0) = 5$.
$C_{21} = -(0 - (-1)) = -1$, $C_{22} = +(6-0) = 6$, $C_{23} = -(2-0) = -2$.
$C_{31} = +(0 - (-1)) = 1$, $C_{32} = -(0 - (-5)) = -5$, $C_{33} = +(2-0) = 2$.
પગલું $4$: સહઅવયવ શ્રેણિકનો પરિવર્ત શ્રેણિક એ $\text{adj}(A)$ છે: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2 \end{bmatrix}$.
પગલું $5$: $A^{-1}$ સાથે સરખામણી કરતા, આપણને $\gamma = 3$, $\alpha = -15$, $\beta = 5$ મળે છે.
પગલું $6$: $|\alpha \cdot \beta \cdot \gamma| = |(-15) \cdot 5 \cdot 3| = |-225| = 225$.
472
DifficultMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & -2 \\ -3 & 0 & -5 \\ 2 & 5 & 0 \end{bmatrix}$ ના વ્યસ્ત શ્રેણિકની પ્રથમ હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક છે ...
A
$\frac{2}{5}$
B
$-\frac{10}{3}$
C
$-\frac{2}{25}$
D
$\frac{1}{25}$

Solution

(C) પગલું $1$: નિશ્ચાયક $|A| = 1(0 - (-25)) - 3(0 - (-10)) - 2(-15 - 0) = 1(25) - 3(10) - 2(-15) = 25 - 30 + 30 = 25$ શોધો.
પગલું $2$: $A^{-1}$ ની પ્રથમ હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{21}}{|A|}$ દ્વારા મળે છે, જ્યાં $C_{21}$ એ $A$ ના બીજા હાર અને પ્રથમ સ્તંભના ઘટકનો સહઅવયવ છે.
પગલું $3$: $C_{21} = (-1)^{2+1} \times \text{minor}_{21} = -1 \times \begin{vmatrix} 3 & -2 \\ 5 & 0 \end{vmatrix} = -1 \times (0 - (-10)) = -10$.
પગલું $4$: જરૂરી ઘટક $\frac{C_{21}}{|A|} = \frac{-10}{25} = -\frac{2}{5}$ છે. નોંધ: આપેલા વિકલ્પોમાં સાચો જવાબ નથી.
473
DifficultMCQ
મેટ્રિક્સ $A = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 3 \\ 3 & 1 & 3 \\ 3 & 3 & 4 \end{bmatrix}$ ના વ્યસ્ત મેટ્રિક્સ (inverse matrix) માં ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક છે
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$-\frac{3}{2}$
D
$-\frac{2}{3}$

Solution

(A) પગલું $1$: મેટ્રિક્સ $A$ નો નિશ્ચાયક (determinant) શોધો.
$|A| = 1(4 - 9) - 3(12 - 9) + 3(9 - 3) = 1(-5) - 3(3) + 3(6) = -5 - 9 + 18 = 4$.
પગલું $2$: $A^{-1}$ ની ત્રીજી હાર અને બીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{23}}{|A|}$ દ્વારા મળે છે, જ્યાં $C_{23}$ એ $A$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભના ઘટકનો સહઅવયવ (cofactor) છે.
પગલું $3$: બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભને દૂર કરીને માઇનર $M_{23}$ ની ગણતરી કરો: $M_{23} = \begin{vmatrix} 1 & 3 \\ 3 & 3 \end{vmatrix} = (3 - 9) = -6$.
પગલું $4$: સહઅવયવ $C_{23} = (-1)^{2+3} M_{23} = -1 \times (-6) = 6$.
પગલું $5$: જરૂરી ઘટક $\frac{C_{23}}{|A|} = \frac{6}{4} = \frac{3}{2}$ છે.
474
DifficultMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 1 & 4 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત (inverse) છે:
A
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = (3 \times 4) - (-2 \times 1) = 12 + 2 = 14$.
પગલું $2$: $A$ નો સહઅવયવજ (adjoint) શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, સહઅવયવજ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય છે.
પગલું $3$: તેથી, $adj(A) = \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$.
પગલું $4$: વ્યસ્ત $A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = \frac{1}{14} \begin{bmatrix} 4 & 2 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{4}{14} & \frac{2}{14} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{2}{7} & \frac{1}{7} \\ -\frac{1}{14} & \frac{3}{14} \end{bmatrix}$.
475
DifficultMCQ
જો $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય અને $A^2 - A + I = 0$ હોય, તો $A^{-1} = \dots$
A
$A$
B
$A - I$
C
$I - A$
D
$A + I$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $A^2 - A + I = 0$
બંને બાજુથી $I$ બાદ કરતા: $A^2 - A = -I$
ડાબી બાજુથી $A$ સામાન્ય લેતા: $A(A - I) = -I$
બંને બાજુ ડાબી બાજુથી $A^{-1}$ વડે ગુણતા: $A^{-1}A(A - I) = A^{-1}(-I)$
કારણ કે $A^{-1}A = I$, તેથી: $I(A - I) = -A^{-1}$
$A - I = -A^{-1}$
બંને બાજુ $-1$ વડે ગુણતા: $A^{-1} = -(A - I) = I - A$
476
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 6 & -13 \\ 5 & -10 \end{bmatrix}$ બે શ્રેણિકો છે. જો ચલ $x$ અને $y$ એ શ્રેણિક સમીકરણ $((A^{-1})^2 + B) \begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ નું સમાધાન કરે છે, તો ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y) =$?
A
$(3, 5)$
B
$(10, 7)$
C
$(4, 6)$
D
$(5, 3)$

Solution

(D) પગલું $1$: $A^{-1}$ શોધો. આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 3 & -4 \\ 1 & -1 \end{bmatrix}$, $\det(A) = (3)(-1) - (-4)(1) = -3 + 4 = 1$। તેથી, $A^{-1} = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$।
પગલું $2$: $(A^{-1})^2$ ની ગણતરી કરો. $(A^{-1})^2 = \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} -1 & 4 \\ -1 & 3 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & 8 \\ -2 & 5 \end{bmatrix}$।
પગલું $3$: $(A^{-1})^2 + B$ ની ગણતરી કરો. $\begin{bmatrix} -3 & 8 \\ -2 & 5 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 6 & -13 \\ 5 & -10 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & -5 \\ 3 & -5 \end{bmatrix}$।
પગલું $4$: સમીકરણ સંહતિ $\begin{bmatrix} 3 & -5 \\ 3 & -5 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \end{bmatrix}$ ને ઉકેલો. આનો અર્થ એ છે કે $3x - 5y = 0$, અથવા $3x = 5y$। વિકલ્પોમાંથી, માત્ર $(5, 3)$ એ $3(5) = 5(3)$ નું સમાધાન કરે છે.
477
DifficultMCQ
જો શ્રેણિક $A$ અને તેનો વ્યસ્ત $A^{-1}$ નીચે મુજબ આપેલ હોય: $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & x & 1 \end{bmatrix}$ અને $A^{-1} = \begin{bmatrix} \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & y \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{bmatrix}$, તો જે બિંદુના કાર્તેઝિયન યામ $(x, y)$ હોય તેના ધ્રુવીય યામ શું થશે?
A
$(2, \frac{7\pi}{4})$
B
$(\sqrt{2}, \frac{\pi}{4})$
C
$(\sqrt{2}, \frac{7\pi}{4})$
D
$(2, \frac{\pi}{4})$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot A^{-1} = I$, જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
$A$ ની બીજી હારનો $A^{-1}$ ના ત્રીજા સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરતા $I$ નો $(2, 3)$ ઘટક મળે છે, જે $0$ છે.
$(1 \times \frac{1}{2}) + (2 \times y) + (3 \times \frac{1}{2}) = 0 \implies \frac{1}{2} + 2y + \frac{3}{2} = 0 \implies 2 + 2y = 0 \implies y = -1$.
$A$ ની ત્રીજી હારનો $A^{-1}$ ના પ્રથમ સ્તંભ સાથે ગુણાકાર કરતા $I$ નો $(3, 1)$ ઘટક મળે છે, જે $0$ છે.
$(3 \times \frac{1}{2}) + (x \times -4) + (1 \times \frac{5}{2}) = 0 \implies \frac{3}{2} - 4x + \frac{5}{2} = 0 \implies 4 - 4x = 0 \implies x = 1$.
કાર્તેઝિયન યામ $(1, -1)$ છે.
ધ્રુવીય યામ $(r, \theta)$ માટે, $r = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{1^2 + (-1)^2} = \sqrt{2}$.
બિંદુ $(1, -1)$ ચોથા ચરણમાં હોવાથી, $\theta = \arctan(\frac{y}{x}) = \arctan(-1) = \frac{7\pi}{4}$.
આમ, ધ્રુવીય યામ $(\sqrt{2}, \frac{7\pi}{4})$ છે.
478
DifficultMCQ
શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત (inverse) છે
A
$\begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & p & p^2 \\ q & 1 + pq & p + p^2q \\ q^2 & q + pq^2 & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & -(p + p^2q) \\ q^2 & -(q + pq^2) & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & p + p^2q \\ q^2 & q + pq^2 & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$

Solution

(C) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 + pq & p & 0 \\ q & 1 + pq & p \\ 0 & q & 1 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ, નિશ્ચાયક $|A| = (1+pq)((1+pq)(1) - pq) - p(q(1) - 0) + 0 = (1+pq)(1) - pq = 1 + pq - pq = 1$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $|A| = 1$ છે, તેથી વ્યસ્ત $A^{-1}$ એ સહઅવયજ શ્રેણિક $adj(A)$ છે.
સહઅવયવો $C_{ij}$ નીચે મુજબ છે:
$C_{11} = (1+pq)(1) - pq = 1$, $C_{12} = -(q - 0) = -q$, $C_{13} = q^2 - 0 = q^2$.
$C_{21} = -(p - 0) = -p$, $C_{22} = (1+pq) - 0 = 1+pq$, $C_{23} = -(q(1+pq) - 0) = -(q+pq^2)$.
$C_{31} = p^2 - 0 = p^2$, $C_{32} = -(p(1+pq) - 0) = -(p+p^2q)$, $C_{33} = (1+pq)^2 - pq = 1 + 2pq + p^2q^2 - pq = 1 + pq + p^2q^2$.
આમ, $A^{-1} = \begin{bmatrix} C_{11} & C_{21} & C_{31} \\ C_{12} & C_{22} & C_{32} \\ C_{13} & C_{23} & C_{33} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -p & p^2 \\ -q & 1 + pq & -(p + p^2q) \\ q^2 & -(q + pq^2) & 1 + pq + p^2q^2 \end{bmatrix}$.
479
DifficultMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 4 \\ 4 & -3 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $B = \frac{1}{37} \begin{bmatrix} -5 & 9 & 11 \\ -3 & -2 & 14 \\ 11 & -5 & k \end{bmatrix}$ હોય, તો $k$ ની કિંમત શોધો...
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(D) પગલું $1$: શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
$|A| = 2((-3)(1) - (1)(2)) - (-1)((4)(1) - (1)(1)) + 4((4)(2) - (-3)(1))$
$|A| = 2(-5) + 1(3) + 4(11) = -10 + 3 + 44 = 37$.
પગલું $2$: વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ દ્વારા મળે છે.
પગલું $3$: એડજોઈન્ટ શ્રેણિકના $(3,3)$ સ્થાન પરનો ઘટક એ સહઅવયવ $C_{33}$ છે.
$C_{33} = (-1)^{3+3} \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 4 & -3 \end{vmatrix} = (1)((2)(-3) - (-1)(4)) = -6 + 4 = -2$.
પગલું $4$: કારણ કે $B = A^{-1} = \frac{1}{37} \text{adj}(A)$, તેથી $B$ માં $(3,3)$ પરનો ઘટક $\frac{C_{33}}{37} = \frac{-2}{37}$ છે.
આપેલ શ્રેણિક $B$ સાથે સરખામણી કરતા, આપણને $k = -2$ મળે છે.
480
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -5 \\ -2 & 4 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1} =$ શું થાય?
A
$-\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
B
$-\frac{1}{6} \begin{bmatrix} -4 & 5 \\ 2 & -1 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{14} \begin{bmatrix} -1 & 5 \\ 2 & -4 \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $A$ નો નિશ્ચાયક શોધો. $|A| = (1)(4) - (-5)(-2) = 4 - 10 = -6$।
પગલું $2$: $A$ નો એડજોઈન્ટ (adjoint) શોધો. $2 \times 2$ શ્રેણિક $\begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, એડજોઈન્ટ $\begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય છે।
પગલું $3$: તેથી, $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$।
પગલું $4$: સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરો।
પગલું $5$: $A^{-1} = \frac{1}{-6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix} = -\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & 5 \\ 2 & 1 \end{bmatrix}$।
481
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$, $\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$ એ રીતે હોય કે $A + \text{adj } A = 4I$, તો $\theta =$
A
$\frac{\pi}{12}$
B
$\frac{\pi}{6}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(C) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$।
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ c & d \end{bmatrix}$ માટે, $\text{adj } A = \begin{bmatrix} d & -b \\ -c & a \end{bmatrix}$ થાય.
તેથી, $\text{adj } A = \begin{bmatrix} \sec \theta & \tan \theta \\ \tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $A + \text{adj } A = 4I$, જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$\begin{bmatrix} \sec \theta & -\tan \theta \\ -\tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} \sec \theta & \tan \theta \\ \tan \theta & \sec \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિકોનો સરવાળો કરતા: $\begin{bmatrix} 2 \sec \theta & 0 \\ 0 & 2 \sec \theta \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 4 & 0 \\ 0 & 4 \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા: $2 \sec \theta = 4 \implies \sec \theta = 2$.
કારણ કે $\sec \theta = 2$, તેથી $\cos \theta = \frac{1}{2}$.
$\theta \in (0, \frac{\pi}{2})$ માટે, $\theta = \frac{\pi}{3}$.
482
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2k - 1 & 1 & 1 \\ 0 & 2k - 1 & 1 \\ 0 & 0 & 2k - 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & 2k - 1 & 1 \\ 1 - 2k & 0 & k \\ -1 & -k & 0 \end{bmatrix}$ જ્યાં $k$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. જો $\det(\text{adj } A) + \det(\text{adj } B) = 11^6$ હોય, તો $k - 5$ ની કિંમત કેટલી થાય...
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) પગલું $1$: $\det(A)$ ની ગણતરી કરો. $A$ એ અપર ટ્રાયંગ્યુલર મેટ્રિક્સ હોવાથી, $\det(A) = (2k - 1)^3$ થાય.
પગલું $2$: $\det(\text{adj } A)$ ની ગણતરી કરો. આપણે જાણીએ છીએ કે $\det(\text{adj } A) = (\det A)^{n-1}$ થાય. અહીં $n=3$ છે, તેથી $\det(\text{adj } A) = ((2k - 1)^3)^2 = (2k - 1)^6$ થાય.
પગલું $3$: $\det(B)$ ની ગણતરી કરો. $B$ એ $3 \times 3$ કક્ષાનો સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક મેટ્રિક્સ છે. એકી કક્ષાના સ્ક્યુ-સિમેટ્રિક મેટ્રિક્સનો નિશ્ચાયક $0$ હોય છે. તેથી, $\det(B) = 0$ થાય.
પગલું $4$: $\det(\text{adj } B)$ ની ગણતરી કરો. $\det(B) = 0$ હોવાથી, $\det(\text{adj } B) = (\det B)^{3-1} = 0^2 = 0$ થાય.
પગલું $5$: સમીકરણ $(2k - 1)^6 + 0 = 11^6$ ઉકેલો. આનો અર્થ એ છે કે $(2k - 1)^6 = 11^6$, તેથી $2k - 1 = 11$ અથવા $2k - 1 = -11$ થાય.
પગલું $6$: જો $2k - 1 = 11$ હોય, તો $2k = 12$, તેથી $k = 6$ મળે. ત્યારે $k - 5 = 6 - 5 = 1$ થાય.
પગલું $7$: જો $2k - 1 = -11$ હોય, તો $2k = -10$, તેથી $k = -5$ મળે. ત્યારે $k - 5 = -5 - 5 = -10$ (વિકલ્પોમાં નથી).
તેથી, કિંમત $1$ છે.
483
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $A (adj A) = AA^T$ હોય, તો $5a + b =$ શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$\frac{15}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A(adj A) = |A|I$, જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
$|A| = (5a)(2) - (-b)(3) = 10a + 3b$.
તેથી, $A(adj A) = \begin{bmatrix} 10a + 3b & 0 \\ 0 & 10a + 3b \end{bmatrix}$.
વળી, $A^T = \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix}$.
$AA^T = \begin{bmatrix} 5a & -b \\ 3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 5a & 3 \\ -b & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25a^2 + b^2 & 15a - 2b \\ 15a - 2b & 9 + 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 25a^2 + b^2 & 15a - 2b \\ 15a - 2b & 13 \end{bmatrix}$.
$A(adj A) = AA^T$ ને સરખાવતા:
$10a + 3b = 13$ ($(2,2)$ ઘટક પરથી).
વિકર્ણ સિવાયના ઘટકો માટે, $15a - 2b = 0$, તેથી $b = \frac{15a}{2}$.
$b$ ની કિંમત $10a + 3b = 13$ માં મૂકતા:
$10a + 3(\frac{15a}{2}) = 13 \implies 10a + \frac{45a}{2} = 13 \implies \frac{20a + 45a}{2} = 13 \implies 65a = 26 \implies a = \frac{26}{65} = \frac{2}{5}$.
તેથી $b = \frac{15}{2} \times \frac{2}{5} = 3$.
આમ, $5a + b = 5(\frac{2}{5}) + 3 = 2 + 3 = 5$.
484
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \cos \alpha & -\sin \alpha & 0 \\ \sin \alpha & \cos \alpha & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે. જો $B = \text{adj } A$ હોય, તો શ્રેણિક $B^{-1}$ કોના બરાબર છે:
A
$I$
B
$A^{-1}$
C
$-A$
D
$A$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના કોઈપણ ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે, $\text{adj}(\text{adj } A) = |A|^{n-2} A$ થાય છે.
વળી, એડજોઈન્ટ શ્રેણિકનો ગુણધર્મ $B = \text{adj } A$ છે, તેથી $B^{-1} = (\text{adj } A)^{-1} = \frac{1}{|A|} A$ થાય.
સૌ પ્રથમ, નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = \cos \alpha (\cos \alpha - 0) - (-\sin \alpha)(\sin \alpha - 0) + 0 = \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha = 1$.
કારણ કે $|A| = 1$ છે, તેથી $B = \text{adj } A$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A \cdot \text{adj } A = |A| I = I$ થાય છે.
તેથી, $\text{adj } A = A^{-1}$.
માટે, $B = A^{-1}$.
તેથી $B^{-1} = (A^{-1})^{-1} = A$ થાય.
485
DifficultMCQ
જો $A = [a_{ij}]_{3 \times 3}$, જ્યાં $a_{ij} = \begin{cases} 1, \text{ જો } i + j \text{ બેકી હોય} \\ 0, \text{ જો } i + j \text{ એકી હોય} \end{cases}$, તો $adj(A) = \dots$
A
$\begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) પગલું $1$: શ્રેણિક $A$ બનાવો. $i, j \in \{1, 2, 3\}$ માટે, જો $i+j$ બેકી હોય તો $a_{ij} = 1$ અને જો $i+j$ એકી હોય તો $a_{ij} = 0$ છે.
$A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$।
પગલું $2$: નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો.
$|A| = 1(1-0) - 0(0-0) + 1(0-1) = 1 - 1 = 0$।
પગલું $3$: સહઅવયવ શ્રેણિક $C$ ની ગણતરી કરો:
$C_{11} = 1, C_{12} = 0, C_{13} = -1, C_{21} = 0, C_{22} = 0, C_{23} = 0, C_{31} = -1, C_{32} = 0, C_{33} = 1$।
$adj(A) = C^T = \begin{bmatrix} 1 & 0 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$।
486
DifficultMCQ
જો શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} -1 & 2025 & 2026 \\ 0 & 2 & 2027 \\ 0 & 0 & -1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $adj(A^{-1})$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો કેટલો થાય...
A
$1013$
B
$2026$
C
$3039$
D
$6078$

Solution

(C) પગલું $1$: આપણે જાણીએ છીએ કે $adj(A^{-1}) = adj((A^{-1})) = \frac{1}{\det(A)} A$ થાય.
પગલું $2$: $\det(A)$ ની ગણતરી કરો. $A$ એ ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક હોવાથી, $\det(A) = (-1) \times (2) \times (-1) = 2$ થાય.
પગલું $3$: તેથી, $adj(A^{-1}) = \frac{1}{2} A = \begin{bmatrix} -0.5 & 1012.5 & 1013 \\ 0 & 1 & 1013.5 \\ 0 & 0 & -0.5 \end{bmatrix}$ થાય.
પગલું $4$: તમામ ઘટકોનો સરવાળો = $-0.5 + 1012.5 + 1013 + 0 + 1 + 1013.5 + 0 + 0 - 0.5 = 3039$ થાય.
487
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ હોય, તો $\theta = \pi/6$ હોય ત્યારે શ્રેણિક $A^{-3}$ કોના બરાબર થાય?
A
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$.
રોટેશન મેટ્રિક્સના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા, $A^n = \begin{bmatrix} \cos(n\theta) & -\sin(n\theta) \\ \sin(n\theta) & \cos(n\theta) \end{bmatrix}$.
તેથી, $A^{-3} = \begin{bmatrix} \cos(-3\theta) & -\sin(-3\theta) \\ \sin(-3\theta) & \cos(-3\theta) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \cos(3\theta) & \sin(3\theta) \\ -\sin(3\theta) & \cos(3\theta) \end{bmatrix}$.
આપેલ છે $\theta = \pi/6$, તેથી $3\theta = 3(\pi/6) = \pi/2$.
કિંમત મૂકતા, $A^{-3} = \begin{bmatrix} \cos(\pi/2) & \sin(\pi/2) \\ -\sin(\pi/2) & \cos(\pi/2) \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{bmatrix}$.
488
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$, $C = \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ 0 & 6 \end{bmatrix}$ અને $AB = C$ હોય, તો શ્રેણિક $B$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શું છે?
A
$\frac{1}{42} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & 3 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{6} \begin{bmatrix} 7 & 3 \\ -1 & 3 \end{bmatrix}$

Solution

(B) આપેલ છે $AB = C$। ડાબી બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા, આપણને $B = A^{-1}C$ મળે છે. બંને બાજુ વ્યસ્ત લેતા, $B^{-1} = (A^{-1}C)^{-1} = C^{-1}A$।
સૌ પ્રથમ, $C^{-1}$ શોધો. નિશ્ચાયક $|C| = (7 \times 6) - (3 \times 0) = 42$। એડજોઈન્ટ $adj(C) = \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix}$। તેથી, $C^{-1} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix}$।
હવે, $B^{-1} = C^{-1}A = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 6 & -3 \\ 0 & 7 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 1 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$।
$B^{-1} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} (6 \times 3) + (-3 \times -1) & (6 \times 1) + (-3 \times 2) \\ (0 \times 3) + (7 \times -1) & (0 \times 1) + (7 \times 2) \end{bmatrix} = \frac{1}{42} \begin{bmatrix} 21 & 0 \\ -7 & 14 \end{bmatrix}$।
આને સાદું રૂપ આપતા: $B^{-1} = \frac{7}{42} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix} = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} 3 & 0 \\ -1 & 2 \end{bmatrix}$।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
489
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ અને $B^{-1} = \begin{bmatrix} 1/5 & 2/5 \\ 2/5 & -1/5 \end{bmatrix}$ હોય, તો $(AB)^{-1} = $
A
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 8 & -1 \\ -1 & 12 \end{bmatrix}$
B
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} 12 & -1 \\ -1 & 8 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -12 & 1 \\ 1 & -8 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{95} \begin{bmatrix} -8 & 1 \\ 1 & -12 \end{bmatrix}$

Solution

(B) અમે ગુણધર્મ $(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
સૌ પ્રથમ, $A^{-1}$ શોધો. આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$, $|A| = (2)(-2) - (3)(5) = -4 - 15 = -19$ છે.
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{-19} \begin{bmatrix} -2 & -3 \\ -5 & 2 \end{bmatrix} = \frac{1}{19} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ છે.
હવે, $(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1} = \begin{bmatrix} 1/5 & 2/5 \\ 2/5 & -1/5 \end{bmatrix} \times \frac{1}{19} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix}$ છે.
$= \frac{1}{5 \times 19} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & -1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 2 & 3 \\ 5 & -2 \end{bmatrix} = \frac{1}{95} \begin{bmatrix} (1)(2)+(2)(5) & (1)(3)+(2)(-2) \\ (2)(2)+(-1)(5) & (2)(3)+(-1)(-2) \end{bmatrix}$ છે.
$= \frac{1}{95} \begin{bmatrix} 12 & -1 \\ -1 & 8 \end{bmatrix}$ છે.
490
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 2 & 6 \\ 1 & 1 & 2 \\ 2 & 2 & 5 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ એ રીતે આપેલ હોય કે $XA = B^T$ અને $A^{-1}Y = B$, તો $XY$ ની કિંમત શોધો.
A
$[-1]$
B
$[1]$
C
$[-2]$
D
$[2]$

Solution

(D) પગલું $1$: આપેલ છે $XA = B^T$, જમણી બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણતા: $X = B^T A^{-1}$ મળે.
પગલું $2$: આપેલ છે $A^{-1}Y = B$, તેથી $Y = AB$ મળે.
પગલું $3$: $XY = (B^T A^{-1})(AB) = B^T (A^{-1}A) B = B^T I B = B^T B$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: $B^T = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix}$ છે.
પગલું $5$: $XY = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{bmatrix} = (1 \times 1) + (0 \times 0) + (1 \times 1) = 1 + 0 + 1 = [2]$.
491
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -5 & 0 \\ 0 & 0 & 7 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix}$ હોય, તો $(2A + 3B)^{-1}$ શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & -1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & -1/26 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -1/3 & 0 & 0 \\ 0 & 1/4 & 0 \\ 0 & 0 & -1/26 \end{bmatrix}$

Solution

(A) પગલું $1$: $2A = 2 \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -5 & 0 \\ 0 & 0 & 7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 6 & 0 & 0 \\ 0 & -10 & 0 \\ 0 & 0 & 14 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $2$: $3B = 3 \begin{bmatrix} -1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -3 & 0 & 0 \\ 0 & 6 & 0 \\ 0 & 0 & 12 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $3$: $2A + 3B = \begin{bmatrix} 6-3 & 0 & 0 \\ 0 & -10+6 & 0 \\ 0 & 0 & 14+12 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 0 & 0 \\ 0 & -4 & 0 \\ 0 & 0 & 26 \end{bmatrix}$ ની ગણતરી કરો.
પગલું $4$: વિકર્ણ શ્રેણિક $D = \text{diag}(d_1, d_2, d_3)$ નો વ્યસ્ત $D^{-1} = \text{diag}(1/d_1, 1/d_2, 1/d_3)$ થાય.
પગલું $5$: તેથી, $(2A + 3B)^{-1} = \begin{bmatrix} 1/3 & 0 & 0 \\ 0 & -1/4 & 0 \\ 0 & 0 & 1/26 \end{bmatrix}$ મળે.
492
DifficultMCQ
જો $A = [a_{ij}]_{3 \times 3}$ એક શ્રેણિક છે જ્યાં $a_{ij} = |2i - 5j|$, જ્યાં $|.|$ માનાંક વિધેય દર્શાવે છે, તો $A^{-1}$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભનો ઘટક છે ...
A
$3$
B
$1$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(D) પગલું $1$: $a_{ij} = |2i - 5j|$ નો ઉપયોગ કરીને શ્રેણિક $A$ બનાવો.
$A = \begin{pmatrix} 3 & 8 & 13 \\ 1 & 6 & 11 \\ 1 & 4 & 9 \end{pmatrix}$.
પગલું $2$: નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો.
$|A| = 3(54 - 44) - 8(9 - 11) + 13(4 - 6) = 30 + 16 - 26 = 20$.
પગલું $3$: $A^{-1}$ ની બીજી હાર અને ત્રીજા સ્તંભનો ઘટક $\frac{C_{32}}{|A|}$ છે, જ્યાં $C_{32}$ એ $a_{32}$ નો સહઅવયવ છે.
$C_{32} = (-1)^{3+2} \begin{vmatrix} 3 & 13 \\ 1 & 11 \end{vmatrix} = -1(33 - 13) = -20$.
પગલું $4$: ઘટક $= \frac{-20}{20} = -1$.
493
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & -\tan(\theta/2) \\ \tan(\theta/2) & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & \tan(\theta/2) \\ -\tan(\theta/2) & 1 \end{bmatrix}$ હોય, તો $A^{-1}B$ કોના બરાબર છે?
A
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} \sin \theta & -\cos \theta \\ \cos \theta & \sin \theta \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$

Solution

(A) ધારો કે $t = \tan(\theta/2)$ છે. તો $A = \begin{bmatrix} 1 & -t \\ t & 1 \end{bmatrix}$ છે. નિશ્ચાયક $|A| = 1 + t^2$ છે.
$A^{-1} = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix}$ છે.
હવે, $A^{-1}B = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & t \\ -t & 1 \end{bmatrix} = \frac{1}{1+t^2} \begin{bmatrix} 1-t^2 & 2t \\ -2t & 1-t^2 \end{bmatrix}$ છે.
નિત્યસમ $\cos \theta = \frac{1-t^2}{1+t^2}$ અને $\sin \theta = \frac{2t}{1+t^2}$ નો ઉપયોગ કરતા, આપણને $A^{-1}B = \begin{bmatrix} \cos \theta & \sin \theta \\ -\sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix}$ મળે છે.
494
MediumMCQ
નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો:
વિધાન $I$: જો $A$ એ અસામાન્ય (non-singular) શ્રેણિક હોય, તો $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
વિધાન $II$: જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના સંમિત (symmetric) શ્રેણિકો હોય, તો $(AB - BA)$ એ વિસંમિત (skew-symmetric) શ્રેણિક છે.
સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
વિધાન $I$ સત્ય છે અને વિધાન $II$ અસત્ય છે
B
વિધાન $I$ અસત્ય છે અને વિધાન $II$ અસત્ય છે
C
વિધાન $I$ સત્ય છે અને વિધાન $II$ સત્ય છે
D
વિધાન $I$ અસત્ય છે અને વિધાન $II$ સત્ય છે

Solution

(C) પગલું $1$: વિધાન $I$ સત્ય છે કારણ કે અસામાન્ય શ્રેણિક માટે, $|A| \neq 0$ હોય છે, જે પ્રતિલોમ શ્રેણિક $A^{-1}$ ના અસ્તિત્વ માટે જરૂરી અને પૂરતી શરત છે.
પગલું $2$: વિધાન $II$ સત્ય છે. આપેલ છે કે $A$ અને $B$ સંમિત છે, તેથી $A' = A$ અને $B' = B$ થાય. $(AB - BA)$ નો પરિવર્ત (transpose) લેતા:
$(AB - BA)' = (AB)' - (BA)' = B'A' - A'B' = BA - AB = -(AB - BA)$ મળે.
કારણ કે $(AB - BA)$ નો પરિવર્ત તેની ઋણ કિંમત છે, તેથી $(AB - BA)$ એ વિસંમિત શ્રેણિક છે.
495
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષાના વ્યસ્ત શ્રેણિકો હોય, તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$A(\text{adj } A) = (\text{adj } A)A = AI$
B
$A(\text{adj } A) = (\text{adj } A)A = |A|I$
C
$(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1}$
D
$|A| \neq 0, |B| \neq 0$

Solution

(A) પગલું $1$: શ્રેણિક $A$ ના એડજોઈન્ટ (adjoint) નો મૂળભૂત ગુણધર્મ $A(\text{adj } A) = (\text{adj } A)A = |A|I$ છે, જ્યાં $|A|$ એ $A$ નો નિશ્ચાયક છે અને $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
પગલું $2$: વિકલ્પ $(A)$ જણાવે છે કે $A(\text{adj } A) = (\text{adj } A)A = AI$ છે. આ ખોટું છે કારણ કે તેમાં નિશ્ચાયક અવયવ $|A|$ નો અભાવ છે.
પગલું $3$: વિકલ્પ $(B)$ એ સાચું નિત્યસમ છે. વિકલ્પ $(C)$ એ શ્રેણિકોના ગુણાકારના વ્યસ્ત માટેનો પ્રમાણિત ઉલટાવવાનો નિયમ છે. વિકલ્પ $(D)$ એ શ્રેણિક વ્યસ્ત હોવા માટેની શરત છે.
પગલું $4$: તેથી, ખોટું વિધાન $(A)$ છે.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Adjoint and inverse of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.