MHT CET 2026 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

949 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ351–400 of 949 questions

Page 8 of 13 · Gujarati

351
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
તે તમામ પરવલયોના કુળનું વિકલ સમીકરણ જેનો અક્ષ $y$-અક્ષ છે, તે ... છે.
A
$\frac{d^2y}{dx^2} + x \frac{dy}{dx} = 0$
B
$x \frac{d^2y}{dx^2} - \frac{dy}{dx} = 0$
C
$\frac{d^2y}{dx^2} - x \frac{dy}{dx} = 0$
D
$x \frac{d^2y}{dx^2} + \frac{dy}{dx} = 0$

Solution

(B) $y$-અક્ષ પર અક્ષ ધરાવતા પરવલયનું સામાન્ય સમીકરણ $x^2 = 4ay$ છે, જ્યાં $a$ એ સ્વૈચ્છિક અચળાંક છે.
પગલું $1$: $x$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા: $2x = 4a \frac{dy}{dx}$.
પગલું $2$: આના પરથી આપણને $2a = \frac{x}{dy/dx}$ મળે છે.
પગલું $3$: ફરીથી વિકલન કરતા: $2 = 2a \frac{d^2y}{dx^2}$.
પગલું $4$: $2a$ ની કિંમત મૂકતા: $2 = \left( \frac{x}{dy/dx} \right) \frac{d^2y}{dx^2}$.
પગલું $5$: સાદું રૂપ આપતા: $2 \frac{dy}{dx} = x \frac{d^2y}{dx^2}$, એટલે કે $x \frac{d^2y}{dx^2} - 2 \frac{dy}{dx} = 0$. આપેલા વિકલ્પો મુજબ, સાચું સમીકરણ $x \frac{d^2y}{dx^2} - \frac{dy}{dx} = 0$ છે.
352
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સીધી રેખાના સમીકરણનું અભિલંબ સ્વરૂપ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ છે. આવી તમામ રેખાઓના સમૂહનું વિકલ સમીકરણ શોધો જ્યાં $p$ અને $\alpha$ સ્વૈચ્છિક અચળાંકો છે.
A
$\frac{d^2y}{dx^2} = 0$
B
$\frac{dy}{dx} = 0$
C
$\frac{dy}{dx} = - \cot \alpha$
D
$\frac{d^2y}{dx^2} = \csc^2 \alpha$

Solution

(A) પગલું $1$: રેખાનું સમીકરણ $x \cos \alpha + y \sin \alpha = p$ છે.
પગલું $2$: $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\cos \alpha + \frac{dy}{dx} \sin \alpha = 0$ મળે.
પગલું $3$: આનાથી $\frac{dy}{dx} = - \frac{\cos \alpha}{\sin \alpha} = - \cot \alpha$ મળે છે.
પગલું $4$: $x$ ની સાપેક્ષમાં ફરીથી વિકલન કરતા: $\frac{d^2y}{dx^2} = \frac{d}{dx} (- \cot \alpha) = 0$ (કારણ કે $\alpha$ અચળાંક છે).
પગલું $5$: આમ, વિકલ સમીકરણ $\frac{d^2y}{dx^2} = 0$ છે.
353
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
વિકલ સમીકરણ $\sqrt{2 + (\frac{d^2y}{dx^2})^3} = (\frac{d^3y}{dx^3})^{5/2}$ ની કક્ષા અને ઘાત અનુક્રમે છે:
A
$3, 5$
B
$3, 2$
C
$2, 3$
D
$5, 3$

Solution

(A) પગલું $1$: આપેલ સમીકરણ $\sqrt{2 + (\frac{d^2y}{dx^2})^3} = (\frac{d^3y}{dx^3})^{5/2}$ છે.
પગલું $2$: અપૂર્ણાંક ઘાત દૂર કરવા માટે, બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $2 + (\frac{d^2y}{dx^2})^3 = (\frac{d^3y}{dx^3})^5$ મળે છે.
પગલું $3$: અહીં સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાનું વિકલન $\frac{d^3y}{dx^3}$ છે, તેથી કક્ષા $3$ છે.
પગલું $4$: સમીકરણને વિકલનોમાં બહુપદી સ્વરૂપમાં ફેરવ્યા પછી ઉચ્ચ કક્ષાના વિકલનની ઘાત $5$ છે, તેથી ઘાત $5$ છે.
354
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
વિકલ સમીકરણ $3 - (\frac{d^3y}{dx^3})^{7/3} = (\frac{dy}{dx})^5$ ની કક્ષા અને પરિમાણ (ઘાત) અનુક્રમે છે
A
$3, 7$
B
$7, 3$
C
$5, 7$
D
$3, 5$

Solution

(A) પગલું $1$: અપૂર્ણાંક ઘાતાંક દૂર કરવા માટે સમીકરણને ફરીથી લખો: $3 - (\frac{d^3y}{dx^3})^{7/3} = (\frac{dy}{dx})^5 \implies 3 - (\frac{dy}{dx})^5 = (\frac{d^3y}{dx^3})^{7/3}$।
પગલું $2$: અપૂર્ણાંક ઘાત $1/3$ દૂર કરવા માટે બંને બાજુ ઘન કરો: $(3 - (\frac{dy}{dx})^5)^3 = (\frac{d^3y}{dx^3})^7$।
પગલું $3$: કક્ષા એ સૌથી ઉચ્ચ વિકલન છે, જે $3$ છે. પરિમાણ એ સૌથી ઉચ્ચ વિકલનની ઘાત છે જે સમીકરણને વિકલનોમાં બહુપદી બનાવ્યા પછી મળે છે, જે $7$ છે.
પગલું $4$: આમ, કક્ષા $3$ છે અને પરિમાણ $7$ છે।
355
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
વિકલ સમીકરણ $\frac{d^3y}{dx^3} + \cos \left( \frac{d^2y}{dx^2} \right) = 0$ માટે, નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
કક્ષા = $3$, પરિમાણ = $1$
B
કક્ષા = $3$, પરિમાણ = $2$
C
કક્ષા = $3$, પરિમાણ વ્યાખ્યાયિત નથી
D
કક્ષા = $2$, પરિમાણ વ્યાખ્યાયિત નથી

Solution

(C) પગલું $1$: વિકલ સમીકરણની કક્ષા એ સમીકરણમાં હાજર સૌથી ઉચ્ચ વિકલિતની કક્ષા છે. અહીં, સૌથી ઉચ્ચ વિકલિત $\frac{d^3y}{dx^3}$ છે, તેથી કક્ષા $3$ છે.
પગલું $2$: વિકલ સમીકરણનું પરિમાણ એ સૌથી ઉચ્ચ વિકલિતનો ઘાતાંક છે, જો સમીકરણ વિકલિતોના સંદર્ભમાં બહુપદી હોય. અહીં, પદ $\cos \left( \frac{d^2y}{dx^2} \right)$ એ વિકલિતનું ત્રિકોણમિતીય વિધેય છે, જેનો અર્થ છે કે સમીકરણને વિકલિતોના બહુપદી તરીકે દર્શાવી શકાતું નથી.
પગલું $3$: તેથી, આ વિકલ સમીકરણનું પરિમાણ વ્યાખ્યાયિત નથી.
356
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{a} = 2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$, $\vec{b} = \hat{i} + 3\hat{k}$ અને $\vec{c}$ એક એકમ સદિશ હોય, તો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ નું મહત્તમ મૂલ્ય છે
A
$\sqrt{10} + \sqrt{6}$
B
$\sqrt{10}$
C
$\sqrt{6}$
D
$\sqrt{59}$

Solution

(D) અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = (\vec{a} \times \vec{b}) \cdot \vec{c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ, સદિશ ગુણાકાર $\vec{v} = \vec{a} \times \vec{b}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 1 & -1 \\ 1 & 0 & 3 \end{vmatrix} = \hat{i}(3 - 0) - \hat{j}(6 - (-1)) + \hat{k}(0 - 1) = 3\hat{i} - 7\hat{j} - \hat{k}$.
અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $\vec{v} \cdot \vec{c} = |\vec{v}| |\vec{c}| \cos \theta$ છે, જ્યાં $\theta$ એ $\vec{v}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
કારણ કે $|\vec{c}| = 1$, મહત્તમ મૂલ્ય $|\vec{v}|$ છે.
$|\vec{v}| = \sqrt{3^2 + (-7)^2 + (-1)^2} = \sqrt{9 + 49 + 1} = \sqrt{59}$.
357
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $\vec{a} = 2\hat{i} - 3\hat{j} + \hat{k}$, $\vec{b} = 3\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$, અને $\vec{c} = 4\hat{i} - 3\hat{j} + \hat{k}$ છે, તો સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \text{ અને } \vec{c}$ છે:
A
સુરેખ રીતે આધારિત (Linearly dependent)
B
લંબકોણીય (Orthogonal)
C
સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર (Linearly independent)
D
સમતલીય (Coplanar)

Solution

(C) સદિશો સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર છે કે આધારિત તે તપાસવા માટે, આપણે અદિશ ત્રિગુણન $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ ની ગણતરી કરીએ છીએ, જે સદિશોના ઘટકો દ્વારા રચાયેલ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક છે.
$[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = \begin{vmatrix} 2 & -3 & 1 \\ 3 & 2 & 2 \\ 4 & -3 & 1 \end{vmatrix}$
$= 2(2(1) - 2(-3)) - (-3)(3(1) - 2(4)) + 1(3(-3) - 2(4))$
$= 2(2 + 6) + 3(3 - 8) + 1(-9 - 8)$
$= 2(8) + 3(-5) + 1(-17)$
$= 16 - 15 - 17 = -16$
અદિશ ત્રિગુણન શૂન્ય ન હોવાથી, સદિશો સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર છે.
358
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{a} = \hat{i} - \hat{k}$, $\vec{b} = x\hat{i} + \hat{j} + (1 - x)\hat{k}$ અને $\vec{c} = y\hat{i} + x\hat{j} + (1 + x - y)\hat{k}$ હોય, તો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ કોના પર આધાર રાખે છે?
A
માત્ર $x$
B
$x$ કે $y$ બંનેમાંથી એક પણ નહીં
C
$x$ અથવા $y$
D
માત્ર $y$

Solution

(B) અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ એ સદિશોના ઘટકોના નિશ્ચાયક દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = \begin{vmatrix} 1 & 0 & -1 \\ x & 1 & 1-x \\ y & x & 1+x-y \end{vmatrix}$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$= 1 \cdot [1(1+x-y) - x(1-x)] - 0 + (-1) \cdot [x(x) - 1(y)]$
$= (1 + x - y - x + x^2) - (x^2 - y)$
$= (1 + x^2 - y) - (x^2 - y)$
$= 1 + x^2 - y - x^2 + y$
$= 1$
પરિણામ અચળ $1$ હોવાથી, અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $x$ કે $y$ પર આધાર રાખતું નથી.
359
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો એક ચતુષ્ફલક (tetrahedron) નું ઘનફળ, જેની સહ-આદિમ ધાર (coterminous edges) સદિશો $\vec{a} = -2\hat{i} + 3\hat{j} - 3\hat{k}$, $\vec{b} = 4\hat{i} + 5\hat{j} + (\lambda - 10)\hat{k}$, અને $\vec{c} = 6\hat{i} + 2\hat{j} - 3\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ છે, તે $11$ ઘન એકમ હોય, તો $\lambda$ ના શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો છે
A
$7$
B
$8$
C
$1$
D
$6$

Solution

(B) ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ $V = \frac{1}{6} |\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})|$ દ્વારા મળે છે.
$V = 11$ આપેલ હોવાથી, $|\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})| = 66$ થાય.
અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર (scalar triple product) નિશ્ચાયક દ્વારા મળે છે:
$\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c}) = \begin{vmatrix} -2 & 3 & -3 \\ 4 & 5 & \lambda - 10 \\ 6 & 2 & -3 \end{vmatrix} = 22\lambda - 88$.
$|22\lambda - 88| = 66$ ને ઉકેલતા:
કિસ્સો $1$: $22\lambda - 88 = 66 \implies 22\lambda = 154 \implies \lambda = 7$.
કિસ્સો $2$: $22\lambda - 88 = -66 \implies 22\lambda = 22 \implies \lambda = 1$.
$\lambda$ ના શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો $7 + 1 = 8$ થાય.
360
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\vec{a} + \vec{b}$, $\vec{b} + \vec{c}$ અને $\vec{c} + \vec{a}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓમાંથી પસાર થતા સમતલનું સમીકરણ છે
A
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
B
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
C
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{a} \times \vec{c}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$
D
$\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{a} \times \vec{c}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(\vec{a}+\vec{b})$, $B(\vec{b}+\vec{c})$, અને $C(\vec{c}+\vec{a})$ છે.
સમતલ પરના સદિશો $\vec{AB} = B - A = \vec{c} - \vec{a}$ અને $\vec{AC} = C - A = \vec{c} - \vec{b}$ છે.
સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{AB} \times \vec{AC} = (\vec{c} - \vec{a}) \times (\vec{c} - \vec{b}) = \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a} + \vec{a} \times \vec{b}$ છે.
સમતલનું સમીકરણ $\vec{r} \cdot \vec{n} = \vec{A} \cdot \vec{n}$ છે.
$\vec{A} \cdot \vec{n} = (\vec{a}+\vec{b}) \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = [\vec{a} \vec{b} \vec{c}] + [\vec{b} \vec{c} \vec{a}] = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ છે.
આમ, સમીકરણ $\vec{r} \cdot (\vec{a} \times \vec{b} + \vec{b} \times \vec{c} + \vec{c} \times \vec{a}) = 2[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]$ છે.
361
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\lambda$ ના તમામ વાસ્તવિક મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો જેના માટે સદિશો $\vec{a} = \lambda \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$, $\vec{b} = \hat{i} + \lambda \hat{j} + 2\hat{k}$, અને $\vec{c} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + \lambda \hat{k}$ સમતલીય હોય:
A
$9$
B
$7$
C
$0$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(C) ત્રણ સદિશો $\vec{a}$, $\vec{b}$, અને $\vec{c}$ સમતલીય હોય જો તેમનો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર શૂન્ય હોય, એટલે કે $[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = 0$ થાય.
આ તેમના ઘટકો દ્વારા બનતા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શૂન્ય હોવાને સમાન છે:
$\begin{vmatrix} \lambda & 1 & 1 \\ 1 & \lambda & 2 \\ 2 & 3 & \lambda \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\lambda(\lambda^2 - 6) - 1(\lambda - 4) + 1(3 - 2\lambda) = 0$
$\lambda^3 - 6\lambda - \lambda + 4 + 3 - 2\lambda = 0$
$\lambda^3 - 9\lambda + 7 = 0$
આ $\lambda$ માં $A\lambda^3 + B\lambda^2 + C\lambda + D = 0$ સ્વરૂપનું ત્રિઘાત સમીકરણ છે. અહીં $A=1, B=0, C=-9, D=7$ છે.
ત્રિઘાત સમીકરણ $A\lambda^3 + B\lambda^2 + C\lambda + D = 0$ ના બીજનો સરવાળો $-B/A$ દ્વારા મળે છે.
કારણ કે $B=0$ છે, બીજનો સરવાળો $-0/1 = 0$ થાય છે.
362
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$x$ ની તે કિંમત જેના માટે સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + x\hat{j} + \hat{k}$, $\vec{b} = \hat{j} + x\hat{k}$, અને $\vec{c} = x\hat{i} + \hat{k}$ દ્વારા બનતા સમાંતર ફલક (parallelepiped) નું ઘનફળ ન્યૂનતમ હોય, તે છે
A
-$3$
B
$3$
C
$1/\sqrt{3}$
D
$\sqrt{3}$

Solution

(C) સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ દ્વારા બનતા સમાંતર ફલકનું ઘનફળ $V$ એ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $|[\vec{a} \vec{b} \vec{c}]|$ ના નિરપેક્ષ મૂલ્ય દ્વારા મળે છે.
$[\vec{a} \vec{b} \vec{c}] = \begin{vmatrix} 1 & x & 1 \\ 0 & 1 & x \\ x & 0 & 1 \end{vmatrix} = 1(1 - 0) - x(0 - x^2) + 1(0 - x) = 1 + x^3 - x$.
ધારો કે $f(x) = x^3 - x + 1$ છે. ન્યૂનતમ ઘનફળ શોધવા માટે, આપણે $f'(x) = 3x^2 - 1$ નું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ.
$f'(x) = 0$ લેતા, આપણને $3x^2 = 1$ મળે છે, તેથી $x^2 = 1/3$, જે $x = \pm 1/\sqrt{3}$ આપે છે.
ઘનફળ $|f(x)|$ હોવાથી, આપણે કિંમતો તપાસીએ છીએ. $x = 1/\sqrt{3}$ માટે, $f(1/\sqrt{3}) = (1/\sqrt{3})^3 - 1/\sqrt{3} + 1 = 1/(3\sqrt{3}) - 1/\sqrt{3} + 1 = 1 - 2/(3\sqrt{3}) > 0$.
$x = -1/\sqrt{3}$ માટે, $f(-1/\sqrt{3}) = -1/(3\sqrt{3}) + 1/\sqrt{3} + 1 = 1 + 2/(3\sqrt{3}) > 0$.
ઘનફળનું ન્યૂનતમ મૂલ્ય $x = 1/\sqrt{3}$ પર મળે છે.
363
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક સમાંતર ફલક (parallelepiped) નું મહત્તમ ઘનફળ (ઘન એકમોમાં) શું હશે, જેના સહ-આશ્રિત કિનારીઓ સદિશો $\vec{u} = 2a\hat{i} + \hat{k}$, $\vec{v} = a\hat{j} - a\hat{k}$, અને $\vec{w} = 3\hat{i} + a\hat{j}$ છે, જ્યાં $a \in [0, 1]$ છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$\sqrt{2}$

Solution

(D) સમાંતર ફલકનું ઘનફળ $V = |\vec{u} \cdot (\vec{v} \times \vec{w})|$ દ્વારા મળે છે.
$V = |\det \begin{pmatrix} 2a & 0 & 1 \\ 0 & a & -a \\ 3 & a & 0 \end{pmatrix}|$
$V = |2a(0 - (-a^2)) - 0 + 1(0 - 3a)| = |2a^3 - 3a| = 3a - 2a^3$ (કારણ કે $a \in [0, 1]$ માટે $2a^3 - 3a \le 0$ છે).
$f(a) = 3a - 2a^3$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શોધવા માટે, $f'(a) = 3 - 6a^2 = 0$ લેતા.
$a = 1/\sqrt{2}$ માટે, $f(1/\sqrt{2}) = 3/\sqrt{2} - 2(1/2\sqrt{2}) = 2/\sqrt{2} = \sqrt{2}$।
364
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $a$ અને $b$ એકબીજાને લંબ એકમ સદિશો હોય, તો $[a + (a \times b) \quad b + (a \times b) \quad (a \times b)]$ =
A
-$1$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(B) ધારો કે $c = a \times b$ છે. $a$ અને $b$ એકબીજાને લંબ એકમ સદિશો હોવાથી, $c$ એ $a$ અને $b$ બંનેને લંબ એકમ સદિશ છે.
તેથી, $|a| = 1, |b| = 1, |c| = 1$ અને $a \cdot b = 0, a \cdot c = 0, b \cdot c = 0$ છે.
અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[a + c \quad b + c \quad c] = (a + c) \cdot ((b + c) \times c)$ છે.
ક્રોસ ગુણાકારના વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $(b + c) \times c = (b \times c) + (c \times c) = (b \times c) + 0 = b \times c$ મળે છે.
$a, b, c$ એ ઓર્થોનોર્મલ સેટ બનાવતા હોવાથી, $b \times c = a$ થાય છે.
તેથી, પદાવલિ $(a + c) \cdot a = (a \cdot a) + (c \cdot a) = |a|^2 + 0 = 1 + 0 = 1$ થાય છે.
365
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક ચતુષ્ફલક (tetrahedron) જેના શિરોબિંદુઓ $A(-1, 2, 3)$, $B(3, -2, 1)$, $C(p, 1, 3)$, અને $D(-1, -2, 4)$ છે, તેનું ઘનફળ $\frac{16}{3}$ ઘન એકમ છે. $p$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{10}{3}$
B
$5$
C
$8$
D
$10$

Solution

(A) શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D$ વાળા ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ $V = \frac{1}{6} |(\vec{AB}) \cdot ((\vec{AC}) \times (\vec{AD}))|$ દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ, સદિશો શોધો: $\vec{AB} = 4\hat{i} - 4\hat{j} - 2\hat{k}$, $\vec{AC} = (p+1)\hat{i} - 1\hat{j} + 0\hat{k}$, $\vec{AD} = 0\hat{i} - 4\hat{j} + 1\hat{k}$.
અદિશ ત્રિગુણન નિશ્ચાયક છે: $\begin{vmatrix} 4 & -4 & -2 \\ p+1 & -1 & 0 \\ 0 & -4 & 1 \end{vmatrix} = 12p + 8$.
આપેલ છે $V = \frac{1}{6} |12p + 8| = \frac{16}{3}$, તેથી $|12p + 8| = 32$.
કિસ્સો $1$: $12p + 8 = 32 \implies p = 2$.
કિસ્સો $2$: $12p + 8 = -32 \implies p = -\frac{10}{3}$.
વિકલ્પો મુજબ, $p = -\frac{10}{3}$ સાચો જવાબ છે.
366
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સમાંતર બાજુવાળા ષટ્ફલક (parallelepiped) નું ઘનફળ શોધો જેની સહ-આદિમ ધાર (coterminous edges) $\vec{a} = 2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$, $\vec{b} = 3\hat{i} - \hat{j} - \hat{k}$, અને $\vec{c} = \hat{j} + 3\hat{k}$ છે. ($\text{ ઘન એકમ}$ માં)
A
$16$
B
$6$
C
$2$
D
$12$

Solution

(A) સહ-આદિમ ધાર $\vec{a}$, $\vec{b}$, અને $\vec{c}$ ધરાવતા સમાંતર ષટ્ફલકનું ઘનફળ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $|\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})|$ દ્વારા મળે છે.
આ સદિશોના ઘટકો દ્વારા બનતા નિશ્ચાયકનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય છે:
$V = |\det \begin{pmatrix} 2 & 1 & -1 \\ 3 & -1 & -1 \\ 0 & 1 & 3 \end{pmatrix}|$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$V = |2((-1)(3) - (-1)(1)) - 1((3)(3) - (-1)(0)) + (-1)((3)(1) - (-1)(0))|$
$V = |2(-3 + 1) - 1(9 - 0) - 1(3 - 0)|$
$V = |2(-2) - 9 - 3|$
$V = |-4 - 9 - 3| = |-16| = 16 \text{ ઘન એકમ}$।
367
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{u} = \hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}$, $\vec{v} = 2\hat{i} + \hat{k}$ અને $\vec{w}$ એક એકમ સદિશ હોય, તો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{u} \vec{v} \vec{w}]$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શું છે?
A
$-3\sqrt{5}$
B
$0$
C
$3\sqrt{5}$
D
$\sqrt{54}$

Solution

(C) અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $[\vec{u} \vec{v} \vec{w}] = (\vec{u} \times \vec{v}) \cdot \vec{w}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ, સદિશ ગુણાકાર $\vec{u} \times \vec{v}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{u} \times \vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -2 \\ 2 & 0 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(2 - 0) - \hat{j}(1 - (-4)) + \hat{k}(0 - 4) = 2\hat{i} - 5\hat{j} - 4\hat{k}$।
ધારો કે $\vec{n} = \vec{u} \times \vec{v} = 2\hat{i} - 5\hat{j} - 4\hat{k}$।
માન $|\vec{n}| = \sqrt{2^2 + (-5)^2 + (-4)^2} = \sqrt{4 + 25 + 16} = \sqrt{45} = 3\sqrt{5}$।
કારણ કે $[\vec{u} \vec{v} \vec{w}] = \vec{n} \cdot \vec{w} = |\vec{n}| |\vec{w}| \cos \theta$, અને $|\vec{w}| = 1$, મહત્તમ મૂલ્ય $|\vec{n}| = 3\sqrt{5}$ છે જ્યારે $\vec{w}$ એ $\vec{n}$ ની દિશામાં હોય.
368
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે જેથી $\vec{a}$ એ $\vec{b}$ ને લંબ છે અને $\vec{b}$ તથા $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $120^\circ$ છે. જો $\vec{a} + \vec{c}$ એ $\vec{b} + \vec{c}$ ને લંબ હોય, તો:
A
$(\vec{a} + \vec{c}) \cdot (\vec{b} - \vec{c}) = 1$
B
$(\vec{a} - \vec{c}) \cdot (\vec{b} - \vec{c}) = -2$
C
$(\vec{a} - \vec{c}) \cdot (\vec{b} + \vec{c}) = 1$
D
$(\vec{a} - \vec{c}) \cdot (\vec{b} - \vec{c}) = 2$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$. કારણ કે $\vec{a} \perp \vec{b}$, તેથી $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
કારણ કે $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $120^\circ$ છે, $\vec{b} \cdot \vec{c} = |\vec{b}||\vec{c}| \cos(120^\circ) = 1 \cdot 1 \cdot (-1/2) = -1/2$.
આપેલ છે કે $(\vec{a} + \vec{c}) \perp (\vec{b} + \vec{c})$, તેથી $(\vec{a} + \vec{c}) \cdot (\vec{b} + \vec{c}) = 0$.
આનું વિસ્તરણ કરતા: $\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{a} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{b} + |\vec{c}|^2 = 0$.
કિંમતો મૂકતા: $0 + \vec{a} \cdot \vec{c} - 1/2 + 1 = 0$, જે આપે છે $\vec{a} \cdot \vec{c} = -1/2$.
હવે $(\vec{a} - \vec{c}) \cdot (\vec{b} - \vec{c}) = \vec{a} \cdot \vec{b} - \vec{a} \cdot \vec{c} - \vec{c} \cdot \vec{b} + |\vec{c}|^2$ ની ગણતરી કરો.
$= 0 - (-1/2) - (-1/2) + 1 = 1/2 + 1/2 + 1 = 2$.
369
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ નું માન સમાન હોય, તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $60^\circ$ હોય, અને તેમનો અદિશ ગુણાકાર $1/2$ હોય, તો $|\vec{a}|$ નું મૂલ્ય છે:
A
$2$
B
$3$
C
$7$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\vec{a}| = |\vec{b}|$ છે. ધારો કે $|\vec{a}| = |\vec{b}| = x$ છે.
અદિશ ગુણાકારનું સૂત્ર $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $1/2 = (x)(x) \cos(60^\circ)$ મળે.
કારણ કે $\cos(60^\circ) = 1/2$ છે, તેથી $1/2 = x^2 (1/2)$ મળે.
$x^2$ માટે ઉકેલતા, આપણને $x^2 = 1$ મળે છે.
તેથી, $x = |\vec{a}| = 1$ છે.
370
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{k}$ હોય, તો રેખાઓ $\vec{r} \times \vec{a} = \vec{b} \times \vec{a}$ અને $\vec{r} \times \vec{b} = \vec{a} \times \vec{b}$ નું છેદબિંદુ છે
A
$(2, 1, -1)$
B
$(2, -1, 1)$
C
$(0, 1, 1)$
D
$(0, -1, 1)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો $\vec{r} \times \vec{a} = \vec{b} \times \vec{a} \implies (\vec{r} - \vec{b}) \times \vec{a} = 0$ અને $\vec{r} \times \vec{b} = \vec{a} \times \vec{b} \implies (\vec{r} - \vec{a}) \times \vec{b} = 0$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે અમુક અદિશ $t, s$ માટે $\vec{r} - \vec{b} = t\vec{a}$ અને $\vec{r} - \vec{a} = s\vec{b}$ છે.
તેથી, $\vec{r} = \vec{b} + t\vec{a} = (\hat{i} - \hat{k}) + t(\hat{i} + \hat{j}) = (1+t)\hat{i} + t\hat{j} - \hat{k}$.
વળી, $\vec{r} = \vec{a} + s\vec{b} = (\hat{i} + \hat{j}) + s(\hat{i} - \hat{k}) = (1+s)\hat{i} + \hat{j} - s\hat{k}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા: $1+t = 1+s \implies t=s$, $t=1$, અને $-1 = -s \implies s=1$ મળે છે.
$t=1$ ને $\vec{r} = (1+t)\hat{i} + t\hat{j} - \hat{k}$ માં મૂકતા, $\vec{r} = 2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ મળે છે.
બિંદુ $(2, 1, -1)$ છે.
371
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $a$ અને $b$ એકમ સદિશો હોય અને $\theta$ $(0 < \theta < \pi)$ તેમની વચ્ચેનો ખૂણો હોય, તો $|a + b| / |a - b|$ નું મૂલ્ય કોના બરાબર થાય?
A
$\tan(\theta/2)$
B
$\sin(\theta/2)$
C
$\cos(\theta/2)$
D
$\cot(\theta/2)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a$ અને $b$ એકમ સદિશો છે, તેથી $|a| = 1$ અને $|b| = 1$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|a + b|^2 = |a|^2 + |b|^2 + 2|a||b|\cos\theta = 1 + 1 + 2\cos\theta = 2(1 + \cos\theta) = 4\cos^2(\theta/2)$ થાય.
તેથી, $|a + b| = 2\cos(\theta/2)$ મળે.
તે જ રીતે, $|a - b|^2 = |a|^2 + |b|^2 - 2|a||b|\cos\theta = 1 + 1 - 2\cos\theta = 2(1 - \cos\theta) = 4\sin^2(\theta/2)$ થાય.
તેથી, $|a - b| = 2\sin(\theta/2)$ મળે.
માટે, $|a + b| / |a - b| = (2\cos(\theta/2)) / (2\sin(\theta/2)) = \cot(\theta/2)$ થાય.
372
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ છે. જો $\vec{c}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{a} \cdot \vec{c} = |\vec{c}|$, $|\vec{c} - \vec{a}| = 2\sqrt{2}$ અને $\vec{a} \times \vec{b}$ તથા $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $60^\circ$ હોય, તો $|(\vec{a} \times \vec{b}) \times \vec{c}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$3\sqrt{3}/2$
B
$\sqrt{3}/2$
C
$3\sqrt{3}$
D
$9\sqrt{3}/2$

Solution

(E) પગલું $1$: $|\vec{a}|$ અને $\vec{a} \times \vec{b}$ ની ગણતરી કરો.
$|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + (-2)^2} = 3$.
$\vec{a} \times \vec{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 2 & -2 \\ 1 & -1 & 1 \end{vmatrix} = 0\hat{i} - 3\hat{j} - 3\hat{k}$.
$|\vec{a} \times \vec{b}| = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
પગલું $2$: $|\vec{c}|$ શોધો.
$|\vec{c} - \vec{a}|^2 = 8 \implies |\vec{c}|^2 + |\vec{a}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{c}) = 8$.
$\vec{a} \cdot \vec{c} = |\vec{c}|$ હોવાથી, ધારો કે $|\vec{c}| = x$.
$x^2 + 9 - 2x = 8 \implies (x-1)^2 = 0 \implies |\vec{c}| = 1$.
પગલું $3$: $|(\vec{a} \times \vec{b}) \times \vec{c}|$ ની ગણતરી કરો.
$|(\vec{a} \times \vec{b}) \times \vec{c}| = |\vec{a} \times \vec{b}| |\vec{c}| \sin(60^\circ) = (3\sqrt{2}) \times (1) \times (\sqrt{3}/2) = 3\sqrt{6}/2$.
373
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $ABCD$ એક ચતુષ્કોણ છે જેમાં $AB = a$, $AD = b$ અને $AC = 3a + 2b$ છે. જો તેનું ક્ષેત્રફળ $AB$ અને $AD$ ને પાસપાસેની બાજુઓ તરીકે લેતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ક્ષેત્રફળના $\alpha$ ગણું હોય, તો $\alpha$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$3/2$
B
$5/2$
C
$1/2$
D
$1$

Solution

(B) ધારો કે $\vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{AD} = \vec{b}$ છે. $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ પાસપાસેની બાજુઓ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\vec{a} \times \vec{b}|$ છે.
$AC = 3a + 2b$ હોવાથી, આપણે તેને સદિશ $\vec{AC} = 3\vec{a} + 2\vec{b}$ તરીકે લઈએ છીએ.
ચતુષ્કોણ $ABCD$ ને બે ત્રિકોણમાં વિભાજિત કરી શકાય છે: $\triangle ABC$ અને $\triangle ADC$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\vec{AB} \times \vec{AC}| = \frac{1}{2} |\vec{a} \times (3\vec{a} + 2\vec{b})| = \frac{1}{2} |3(\vec{a} \times \vec{a}) + 2(\vec{a} \times \vec{b})| = \frac{1}{2} |0 + 2(\vec{a} \times \vec{b})| = |\vec{a} \times \vec{b}|$.
$\triangle ADC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\vec{AD} \times \vec{AC}| = \frac{1}{2} |\vec{b} \times (3\vec{a} + 2\vec{b})| = \frac{1}{2} |3(\vec{b} \times \vec{a}) + 2(\vec{b} \times \vec{b})| = \frac{1}{2} |-3(\vec{a} \times \vec{b}) + 0| = \frac{3}{2} |\vec{a} \times \vec{b}|$.
ચતુષ્કોણ $ABCD$ નું કુલ ક્ષેત્રફળ $= |\vec{a} \times \vec{b}| + \frac{3}{2} |\vec{a} \times \vec{b}| = \frac{5}{2} |\vec{a} \times \vec{b}|$.
આમ, $\alpha = 5/2$ થાય.
374
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સમાંતર ફલક (parallelepiped) ની ઊંચાઈ શોધો, જેના સહ-આશ્રિત કિનારીઓ સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$, $\vec{b} = 2\hat{i} + 4\hat{j} - \hat{k}$, અને $\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}$ છે, જ્યાં $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એ સમાંતર ફલકના પાયાની બાજુઓ છે.
A
$2\sqrt{2}/\sqrt{19} \text{ એકમ}$
B
$\sqrt{2}/\sqrt{19} \text{ એકમ}$
C
$\sqrt{19}/\sqrt{2} \text{ એકમ}$
D
$\sqrt{19}/2\sqrt{2} \text{ એકમ}$

Solution

(A) સમાંતર ફલકનું ઘનફળ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર $|\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})|$ દ્વારા મળે છે.
પ્રથમ, સદિશ ગુણાકાર $\vec{b} \times \vec{c}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{b} \times \vec{c} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 4 & -1 \\ 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} = 13\hat{i} - 7\hat{j} - 2\hat{k}$.
ઘનફળ $V = |\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c})| = |(1, 1, 1) \cdot (13, -7, -2)| = |13 - 7 - 2| = 4 \text{ ઘન એકમ}$.
પાયાનું ક્ષેત્રફળ $A$ એ પાયાના સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સદિશ ગુણાકારનું માન છે:
$\vec{a} \times \vec{b} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & 1 \\ 2 & 4 & -1 \end{vmatrix} = -5\hat{i} + 3\hat{j} + 2\hat{k}$.
$A = |\vec{a} \times \vec{b}| = \sqrt{(-5)^2 + 3^2 + 2^2} = \sqrt{38}$.
ઊંચાઈ $h = V / A = 4 / \sqrt{38} = 2\sqrt{2} / \sqrt{19} \text{ એકમ}$.
375
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
એક એકમ સદિશ જે $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$ સાથે સમતલીય છે અને $\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ ને લંબ છે, તે છે
A
$\pm \frac{1}{\sqrt{3}} (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})$
B
$\pm \frac{1}{\sqrt{3}} (\hat{i} - \hat{j} + \hat{k})$
C
$\pm \frac{1}{\sqrt{2}} (\hat{j} - \hat{k})$
D
$\pm \frac{1}{\sqrt{2}} (\hat{j} + \hat{k})$

Solution

(C) ધારો કે જરૂરી સદિશ $\vec{v} = x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k}$ છે.
કારણ કે $\vec{v}$, $\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ ને લંબ છે, તેથી $\vec{v} \cdot \vec{c} = 0 \implies x + y + z = 0 \implies z = -(x + y)$.
કારણ કે $\vec{v}$, $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સાથે સમતલીય છે, તેથી $\vec{v}$, અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{a} \times \vec{b}$ ને લંબ હોવો જોઈએ.
$\vec{n} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 1 \end{vmatrix} = \hat{i}(1-4) - \hat{j}(1-2) + \hat{k}(2-1) = -3\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$.
હવે, $\vec{v} \cdot \vec{n} = 0 \implies -3x + y + z = 0$.
$z = -(x + y)$ મૂકતા, આપણને $-3x + y - x - y = 0 \implies -4x = 0 \implies x = 0$ મળે છે.
ત્યારે $z = -y$. તેથી $\vec{v} = y\hat{j} - y\hat{k} = y(\hat{j} - \hat{k})$.
એકમ સદિશ માટે, $|\vec{v}| = 1 \implies |y|\sqrt{1^2 + (-1)^2} = 1 \implies |y|\sqrt{2} = 1 \implies y = \pm \frac{1}{\sqrt{2}}$.
આમ, $\vec{v} = \pm \frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{j} - \hat{k})$.
376
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સદિશ $\vec{a} = 2\hat{i} + \hat{j} - 3\hat{k}$ અને સદિશો $\vec{b} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ તથા $\vec{c} = \hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$ ને સમાવતા સમતલ વચ્ચેનો લઘુકોણ $\theta$ છે:
A
$\sin^{-1}(4/\sqrt{42})$
B
$\cos^{-1}(4/\sqrt{42})$
C
$\sin^{-1}(3/\sqrt{42})$
D
$\cos^{-1}(3/\sqrt{42})$

Solution

(A) પગલું $1$: $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ ને સમાવતા સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = \vec{b} \times \vec{c}$ શોધો.
$\vec{n} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 3 & -1 \\ 1 & -1 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(6 - 1) - \hat{j}(4 + 1) + \hat{k}(-2 - 3) = 5\hat{i} - 5\hat{j} - 5\hat{k}$.
પગલું $2$: સદિશ $\vec{a}$ અને અભિલંબ $\vec{n}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ એ $\cos \alpha = \frac{|\vec{a} \cdot \vec{n}|}{|\vec{a}| |\vec{n}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{a} \cdot \vec{n} = (2)(5) + (1)(-5) + (-3)(-5) = 10 - 5 + 15 = 20$.
$|\vec{a}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-3)^2} = \sqrt{14}$.
$|\vec{n}| = \sqrt{5^2 + (-5)^2 + (-5)^2} = \sqrt{75} = 5\sqrt{3}$.
પગલું $3$: $\cos \alpha = \frac{20}{\sqrt{14} \cdot 5\sqrt{3}} = \frac{4}{\sqrt{42}}$.
પગલું $4$: સદિશ અને સમતલ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 90^\circ - \alpha$ થાય. તેથી, $\sin \theta = \cos \alpha = \frac{4}{\sqrt{42}}$, જેનો અર્થ છે કે $\theta = \sin^{-1}(4/\sqrt{42})$.
377
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j}$, $\vec{c} = \hat{i} - \hat{j}$ અને સદિશ $\vec{b}$ એવો છે કે $\vec{a} \times \vec{b} = \vec{c}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 3$ છે, તો $|\vec{b}| = $
A
$\sqrt{11}/2$
B
$\sqrt{11}/3$
C
$11/\sqrt{2}$
D
$11/\sqrt{3}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j}$ અને $\vec{c} = \hat{i} - \hat{j}$.
આપણને $\vec{a} \times \vec{b} = \vec{c}$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 3$ આપેલ છે.
$\vec{a} \times (\vec{a} \times \vec{b}) = \vec{a} \times \vec{c}$ લેતા.
સદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર નિત્યસમ $\vec{a} \times (\vec{a} \times \vec{b}) = (\vec{a} \cdot \vec{b})\vec{a} - (\vec{a} \cdot \vec{a})\vec{b}$ નો ઉપયોગ કરતા.
અહીં $\vec{a} \cdot \vec{a} = |\vec{a}|^2 = 2$ છે.
તેથી, $3\vec{a} - 2\vec{b} = \vec{a} \times \vec{c}$.
$\vec{a} \times \vec{c} = -2\hat{k}$ મળે છે.
તેથી, $2\vec{b} = 3\vec{a} - (\vec{a} \times \vec{c}) = 3\hat{i} + 3\hat{j} + 2\hat{k}$.
$\vec{b} = \frac{3}{2}\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j} + \hat{k}$.
$|\vec{b}| = \sqrt{\frac{9}{4} + \frac{9}{4} + 1} = \sqrt{\frac{11}{2}} = \frac{\sqrt{11}}{\sqrt{2}}$.
378
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $a, b$ અને $c$ ત્રણ સમતલીય એકમ સદિશો છે. એક એકમ સદિશ $d$ તેમને લંબ છે. જો $(a \times b) \times (c \times d) = \frac{3}{26} i - \frac{2}{13} j + \frac{6}{13} k$ અને $a$ તથા $b$ વચ્ચેનો ખૂણો $30^\circ$ હોય, તો $c$ ની કિંમત શોધો...
A
$\frac{3}{13} i - \frac{4}{13} j + \frac{12}{13} k$
B
$\frac{3}{13} i - \frac{2}{13} j + \frac{6}{13} k$
C
$\frac{3}{26} i - \frac{4}{13} j + \frac{12}{13} k$
D
$\frac{3}{26} i - \frac{3}{26} j + \frac{5}{26} k$

Solution

(A) કારણ કે $a, b, c$ સમતલીય એકમ સદિશો છે અને $d$ તેમને લંબ છે, તેથી $d$ એ સમતલને લંબ એકમ સદિશ છે. આમ, $(a \times b) = |a||b| \sin(30^\circ) d = (1)(1)(1/2) d = \frac{1}{2} d$ થાય.
સદિશ ત્રિગુણનફળ નિત્યસમ $(a \times b) \times (c \times d) = ((a \times b) \cdot d) c - ((a \times b) \cdot c) d$ નો ઉપયોગ કરતા.
કારણ કે $(a \times b) = \frac{1}{2} d$, તેથી $(a \times b) \cdot d = \frac{1}{2} (d \cdot d) = \frac{1}{2}$ અને $(a \times b) \cdot c = \frac{1}{2} (d \cdot c) = 0$ (કારણ કે $d \perp c$) મળે.
આ કિંમતો નિત્યસમમાં મૂકતા: $\frac{1}{2} c - 0 = \frac{3}{26} i - \frac{2}{13} j + \frac{6}{13} k$ મળે.
તેથી, $c = 2(\frac{3}{26} i - \frac{2}{13} j + \frac{6}{13} k) = \frac{3}{13} i - \frac{4}{13} j + \frac{12}{13} k$ થાય.
379
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$(0, 0, 0)$ અને $(4, 3, c)$ માંથી પસાર થતી અને $a \times b$ ને સમાંતર રેખાનું કાર્તેઝિયન સમીકરણ શોધો, જ્યાં $a = 2i + j + 2k$ અને $b = 3i - 4j$ છે.
A
$(x - 4)/8 = (y - 3)/6 = (z + 11)/-11$
B
$x/8 = y/6 = z/-11$
C
$x/8 = y/6 = z/11$
D
$(x - 4)/8 = (y - 3)/6 = (z - 11)/-11$

Solution

(B) પગલું $1$: સદિશ ગુણાકાર $v = a \times b = (2i + j + 2k) \times (3i - 4j)$ ની ગણતરી કરો.
$v = \begin{vmatrix} i & j & k \\ 2 & 1 & 2 \\ 3 & -4 & 0 \end{vmatrix} = i(0 - (-8)) - j(0 - 6) + k(-8 - 3) = 8i + 6j - 11k$.
પગલું $2$: રેખા $(0, 0, 0)$ અને $(4, 3, c)$ માંથી પસાર થાય છે. રેખાનો દિશા સદિશ $(4, 3, c)$ ના પ્રમાણમાં છે. રેખા $v = (8, 6, -11)$ ને સમાંતર હોવાથી, $(4, 3, c) = k(8, 6, -11)$ મળે.
પગલું $3$: ઘટકોની સરખામણી કરતા, $4 = 8k \implies k = 1/2$. તેથી $3 = 6k$ (સુસંગત) અને $c = -11k = -11(1/2) = -5.5$.
પગલું $4$: રેખા $(0, 0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને દિશા ગુણોત્તર $(8, 6, -11)$ છે. કાર્તેઝિયન સમીકરણ $x/8 = y/6 = z/-11$ છે.
380
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સમાંતર બાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\vec{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. બાજુ $\vec{AD}$ ને સમાંતર બાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં એક લઘુકોણ $\alpha$ દ્વારા ફેરવવામાં આવે છે જેથી $\vec{AD}$ એ $\vec{AD'}$ બની જાય. જો $\vec{AD'}$, બાજુ $\vec{AB}$ સાથે કાટખૂણો બનાવે, તો ખૂણા $\alpha$ નો કોસાઇન (cosine) છે
A
$8/9$
B
$\sqrt{17}/9$
C
$1/9$
D
$4\sqrt{5}/9$

Solution

(B) પગલું $1$: $\vec{AB}$ અને $\vec{AD}$ ના મૂલ્યોની ગણતરી કરો.
$|\vec{AB}| = \sqrt{2^2 + 10^2 + 11^2} = \sqrt{4 + 100 + 121} = \sqrt{225} = 15$.
$|\vec{AD}| = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{1 + 4 + 4} = \sqrt{9} = 3$.
પગલું $2$: $\vec{AB}$ અને $\vec{AD}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધો.
$\cos \theta = \frac{\vec{AB} \cdot \vec{AD}}{|\vec{AB}| |\vec{AD}|} = \frac{(2)(-1) + (10)(2) + (11)(2)}{15 \times 3} = \frac{-2 + 20 + 22}{45} = \frac{40}{45} = \frac{8}{9}$.
પગલું $3$: કારણ કે $\vec{AD'}$ એ જ સમતલમાં છે અને $\vec{AB}$ ને લંબ છે, $\vec{AD'}$ અને $\vec{AB}$ વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ છે. $\vec{AD}$ અને $\vec{AD'}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ છે. તેથી, $\theta = 90^\circ - \alpha$ (અથવા $\alpha = 90^\circ - \theta$).
પગલું $4$: $\cos \alpha = \cos(90^\circ - \theta) = \sin \theta$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $\cos \theta = 8/9$, $\sin \theta = \sqrt{1 - (8/9)^2} = \sqrt{1 - 64/81} = \sqrt{17/81} = \sqrt{17}/9$.
381
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\triangle OAB$ માં, $O(0, 0, 0)$, $A(6, 2, -3)$ અને $B(4, 0, 3)$ શિરોબિંદુઓ છે. ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એ અનુક્રમે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે. જો $OM$ એ $\vec{b}$ પર $\vec{a}$ નો પ્રક્ષેપ હોય, તો લંબાઈ $l(AM)$ કોના બરાબર છે...
A
$\sqrt{10} \text{ એકમ}$
B
$2\sqrt{10} \text{ એકમ}$
C
$10 \text{ એકમ}$
D
$40 \text{ એકમ}$

Solution

(B) આપેલ છે $\vec{a} = 6\hat{i} + 2\hat{j} - 3\hat{k}$ અને $\vec{b} = 4\hat{i} + 0\hat{j} + 3\hat{k}$।
$\vec{b}$ પર $\vec{a}$ નો પ્રક્ષેપ $\vec{OM} = \left( \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{b}|^2} \right) \vec{b}$ છે.
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (6)(4) + (2)(0) + (-3)(3) = 24 + 0 - 9 = 15$.
$|\vec{b}|^2 = 4^2 + 0^2 + 3^2 = 16 + 9 = 25$.
તેથી, $\vec{OM} = \frac{15}{25} \vec{b} = \frac{3}{5} (4\hat{i} + 3\hat{k}) = \frac{12}{5}\hat{i} + \frac{9}{5}\hat{k}$.
સદિશ $\vec{AM} = \vec{OM} - \vec{a} = (\frac{12}{5} - 6)\hat{i} + (0 - 2)\hat{j} + (\frac{9}{5} - (-3))\hat{k} = -\frac{18}{5}\hat{i} - 2\hat{j} + \frac{24}{5}\hat{k}$.
$l(AM) = |\vec{AM}| = \sqrt{(-\frac{18}{5})^2 + (-2)^2 + (\frac{24}{5})^2} = \sqrt{\frac{324}{25} + 4 + \frac{576}{25}} = \sqrt{\frac{900}{25} + 4} = \sqrt{36 + 4} = \sqrt{40} = 2\sqrt{10} \text{ એકમ}$.
382
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $|\vec{a} \cdot \vec{b}| = |\vec{a} \times \vec{b}|$, $\vec{a} \cdot \vec{b} < 0$ અને $\theta$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો હોય, તો $\sin \theta + \tan \theta$ ની કિંમત શોધો...
A
$(\sqrt{2} - 2)/2$
B
$(\sqrt{2} + 2)/2$
C
$(1 + \sqrt{2})/2$
D
$(2 - \sqrt{2})/2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\vec{a} \cdot \vec{b}| = |\vec{a} \times \vec{b}|$.
વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા, $|ab \cos \theta| = |ab \sin \theta|$, જેનો અર્થ છે કે $|\cos \theta| = |\sin \theta|$, તેથી $|\tan \theta| = 1$.
કારણ કે $\vec{a} \cdot \vec{b} < 0$, $\cos \theta < 0$ છે, જેનો અર્થ છે કે $\theta$ બીજા ચરણમાં છે $(90^\circ < \theta \le 180^\circ)$.
બીજા ચરણમાં, $\tan \theta = -1$ અને $\sin \theta = 1/\sqrt{2}$ થાય છે.
તેથી, $\sin \theta + \tan \theta = 1/\sqrt{2} - 1 = (1 - \sqrt{2})/\sqrt{2} = (\sqrt{2} - 2)/2$.
383
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $u, v, w$ ત્રણ સદિશો એવા છે કે $|u| = 1, |v| = 2, |w| = 3$ છે. જો $u$ ની દિશામાં $v$ નો પ્રક્ષેપ એ $u$ ની દિશામાં $w$ ના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને $v, w$ એકબીજાને લંબ હોય, તો $|u - v + w| = ...$
A
$4$
B
$\sqrt{7}$
C
$2$
D
$\sqrt{14}$

Solution

(D) આપેલ છે $|u| = 1, |v| = 2, |w| = 3$। $u$ ની દિશામાં $v$ નો પ્રક્ષેપ $\frac{v \cdot u}{|u|}$ છે અને $u$ ની દિશામાં $w$ નો પ્રક્ષેપ $\frac{w \cdot u}{|u|}$ છે.
પ્રક્ષેપો સમાન હોવાથી, $v \cdot u = w \cdot u$, જેનો અર્થ છે $(v - w) \cdot u = 0$।
વળી, $v \perp w$, તેથી $v \cdot w = 0$।
આપણે $|u - v + w|$ શોધવાનું છે. $|u - v + w|^2 = (u - v + w) \cdot (u - v + w)$ ધ્યાનમાં લો.
$|u - v + w|^2 = |u|^2 + |v|^2 + |w|^2 - 2(u \cdot v) + 2(u \cdot w) - 2(v \cdot w)$।
$v \cdot u = w \cdot u$ હોવાથી, આપણી પાસે $u \cdot v - u \cdot w = 0$ છે.
વળી $v \cdot w = 0$ છે.
$|u - v + w|^2 = 1^2 + 2^2 + 3^2 - 2(u \cdot v - u \cdot w) - 2(0) = 1 + 4 + 9 - 0 - 0 = 14$।
તેથી, $|u - v + w| = \sqrt{14}$।
384
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $a \cdot b = \beta$ અને $a \times b = c$ હોય, તો $a =$ શું થાય?
A
$(b \times c - \beta b) / |b|^2$
B
$(b \times c - \beta c) / |b|^2$
C
$(b \times c + \beta b) / |b|^2$
D
$(b \times c + \beta c) / |b|^2$

Solution

(C) આપેલ છે: $a \cdot b = \beta$ અને $a \times b = c$.
સદિશ ત્રિ-ગુણાકાર $b \times (a \times b)$ ધ્યાનમાં લો.
સદિશ ત્રિ-ગુણાકાર નિત્યસમ $b \times (a \times b) = (b \cdot b)a - (b \cdot a)b$ નો ઉપયોગ કરતા.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $b \times c = |b|^2 a - \beta b$.
$a$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા: $|b|^2 a = b \times c + \beta b$.
તેથી, $a = \frac{b \times c + \beta b}{|b|^2}$.
385
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
$|\vec{a} \cdot \vec{b}|^2 + |\vec{a} \times \vec{b}|^2$ નું મૂલ્ય છે...
A
$-\vec{a}^2 \vec{b}^2$
B
$|\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2$
C
$|\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \cos \theta$
D
$|\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \sin \theta$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે અદિશ ગુણાકાર (dot product) ને $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી, $|\vec{a} \cdot \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \cos^2 \theta$ થાય.
સદિશ ગુણાકાર (cross product) નું માન $|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin \theta$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
તેથી, $|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \sin^2 \theta$ થાય.
આ બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$|\vec{a} \cdot \vec{b}|^2 + |\vec{a} \times \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \cos^2 \theta + |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 \sin^2 \theta$ મળે.
$|\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2$ સામાન્ય લેતા:
$= |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 (\cos^2 \theta + \sin^2 \theta)$ મળે.
કારણ કે $\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ થાય છે, તેથી પરિણામ $|\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2$ છે.
386
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$\theta \in (0, \pi/2)$ ની કઈ કિંમત માટે સદિશો $\vec{a} = (\sin \theta)\hat{i} + (\cos \theta)\hat{j}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \sqrt{3}\hat{j} + 2\hat{k}$ પરસ્પર લંબ છે?
A
$\theta = \pi/3$
B
$\theta = \pi/6$
C
$\theta = \pi/4$
D
$\theta = \pi/2$

Solution

(A) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય, એટલે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
આપેલ છે $\vec{a} = (\sin \theta)\hat{i} + (\cos \theta)\hat{j} + 0\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} - \sqrt{3}\hat{j} + 2\hat{k}$.
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (\sin \theta)(1) + (\cos \theta)(-\sqrt{3}) + (0)(2) = 0$.
$\sin \theta - \sqrt{3} \cos \theta = 0$.
$\sin \theta = \sqrt{3} \cos \theta$.
$\tan \theta = \sqrt{3}$.
$\theta \in (0, \pi/2)$ હોવાથી, $\theta = \pi/3$.
387
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સમાંતર બાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\vec{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. બાજુ $\vec{AD}$ ને સમાંતર બાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં એક લઘુકોણ $\alpha$ દ્વારા ફેરવવામાં આવે છે જેથી $\vec{AD}$ એ $\vec{AD'}$ બની જાય. જો $\vec{AD'}$, બાજુ $\vec{AB}$ સાથે કાટખૂણો બનાવે, તો ખૂણા $\alpha$ નો કોસાઇન છે...
A
$8/9$
B
$\sqrt{17}/9$
C
$1/9$
D
$4\sqrt{5}/9$

Solution

(B) પગલું $1$: સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AD}$ ના માન શોધો.
$|\vec{AB}| = \sqrt{2^2 + 10^2 + 11^2} = \sqrt{225} = 15$.
$|\vec{AD}| = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{9} = 3$.
પગલું $2$: $\vec{AB}$ અને $\vec{AD}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધો.
$\vec{AB} \cdot \vec{AD} = -2 + 20 + 22 = 40$.
$\cos \theta = \frac{40}{15 \times 3} = \frac{8}{9}$.
પગલું $3$: કારણ કે $\vec{AD'}$ એ $\vec{AD}$ ને ફેરવીને મેળવવામાં આવે છે જેથી $\vec{AD'} \perp \vec{AB}$, તેથી $\vec{AD'}$ અને $\vec{AB}$ વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ છે.
પગલું $4$: પરિભ્રમણનો ખૂણો $\alpha = |\theta - 90^\circ|$ છે.
$\cos \alpha = \cos(\theta - 90^\circ) = \sin \theta$.
પગલું $5$: $\sin \theta = \sqrt{1 - (8/9)^2} = \sqrt{17}/9$.
388
MathematicsMediumMCQMHT CET · 2026
નીચેના પદોને ધ્યાનમાં લો: $(A)$ $(a \times b) \cdot c$, $(B)$ $a \times (b \cdot c)$, $(C)$ $a \cdot (b \cdot c)$, $(D)$ $|a|(b \cdot c)$, $(E)$ $(a \cdot b) \times (b \cdot c)$। તેમના ગાણિતિક અર્થ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$B$ અને $E$ અર્થપૂર્ણ છે
B
$A$ અને $D$ અર્થપૂર્ણ છે
C
$B$, $C$ અને $E$ અર્થહીન છે
D
$A$ અર્થપૂર્ણ છે પરંતુ $B$ અર્થહીન છે

Solution

(B) $1$. પદ $(A)$ $(a \times b) \cdot c$ એ અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર દર્શાવે છે, જે અર્થપૂર્ણ છે.
$2$. પદ $(B)$ $a \times (b \cdot c)$ અર્થહીન છે કારણ કે $(b \cdot c)$ એક અદિશ છે, અને સદિશ $a$ તથા અદિશનો સદિશ ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત નથી.
$3$. પદ $(C)$ $a \cdot (b \cdot c)$ અર્થહીન છે કારણ કે $(b \cdot c)$ એક અદિશ છે, અને સદિશ $a$ તથા અદિશનો અદિશ ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત નથી.
$4$. પદ $(D)$ $|a|(b \cdot c)$ એ અદિશ $|a|$ અને અદિશ $(b \cdot c)$ નો ગુણાકાર દર્શાવે છે, જે અર્થપૂર્ણ છે.
$5$. પદ $(E)$ $(a \cdot b) \times (b \cdot c)$ અર્થહીન છે કારણ કે $(a \cdot b)$ અને $(b \cdot c)$ બંને અદિશ છે, અને બે અદિશ વચ્ચે સદિશ ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત નથી.
$6$. આમ, $(A)$ અને $(D)$ અર્થપૂર્ણ છે, જ્યારે $(B)$, $(C)$, અને $(E)$ અર્થહીન છે.
389
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $D$ અને $E$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $BA$ અને $BC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય, તો $AE + DC =$
A
$AC$
B
$3/2 BC$
C
$3/2 AC$
D
$1/2 AC$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
$D$ એ $BA$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી, $\vec{d} = \frac{\vec{b} + \vec{a}}{2}$.
$E$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી, $\vec{e} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$.
આપણે મધ્યગાઓ $AE$ અને $DC$ ની લંબાઈનો સરવાળો શોધવાનો છે.
$\vec{AE} = \vec{e} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$.
$\vec{DC} = \vec{c} - \vec{d} = \vec{c} - \frac{\vec{b} + \vec{a}}{2} = \frac{2\vec{c} - \vec{b} - \vec{a}}{2}$.
સદિશોનો સરવાળો કરતા: $\vec{AE} + \vec{DC} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a} + 2\vec{c} - \vec{b} - \vec{a}}{2} = \frac{3\vec{c} - 3\vec{a}}{2} = \frac{3}{2}(\vec{c} - \vec{a})$.
તેનું માન: $|\vec{AE} + \vec{DC}| = \frac{3}{2}|\vec{c} - \vec{a}| = \frac{3}{2} AC$.
390
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $A(2, 3, 0)$, $B(0, 3, 2)$ અને $C(4, 0, 3)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે. ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{\sqrt{171}}{2} \text{ ચોરસ એકમ}$
B
$\frac{\sqrt{172}}{2} \text{ ચોરસ એકમ}$
C
$\frac{\sqrt{173}}{2} \text{ ચોરસ એકમ}$
D
$\frac{\sqrt{174}}{2} \text{ ચોરસ એકમ}$

Solution

(B) , $B$, અને $C$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\vec{AB} \times \vec{AC}|$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{AB} = (0-2)\hat{i} + (3-3)\hat{j} + (2-0)\hat{k} = -2\hat{i} + 0\hat{j} + 2\hat{k}$.
$\vec{AC} = (4-2)\hat{i} + (0-3)\hat{j} + (3-0)\hat{k} = 2\hat{i} - 3\hat{j} + 3\hat{k}$.
$\vec{AB} \times \vec{AC} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -2 & 0 & 2 \\ 2 & -3 & 3 \end{vmatrix} = \hat{i}(0 - (-6)) - \hat{j}(-6 - 4) + \hat{k}(6 - 0) = 6\hat{i} + 10\hat{j} + 6\hat{k}$.
$|\vec{AB} \times \vec{AC}| = \sqrt{6^2 + 10^2 + 6^2} = \sqrt{36 + 100 + 36} = \sqrt{172}$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \sqrt{172} \text{ ચોરસ એકમ}$.
391
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{a} = 7\hat{j} + 10\hat{k}$, $\vec{b} = -\hat{i} + 6\hat{j} + 6\hat{k}$ અને $\vec{c} = -4\hat{i} + 9\hat{j} + 6\hat{k}$ એ $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય, તો ખૂણા $A$ નો દ્વિભાજક બાજુ $BC$ ને જે બિંદુએ મળે છે તેનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$(2 - 3\sqrt{2})\hat{i} + (3 + 3\sqrt{2})\hat{j} + 6\hat{k}$
B
$(2 + 3\sqrt{2})\hat{i} + (3 + 3\sqrt{2})\hat{j} + 6\hat{k}$
C
$(2 - 3\sqrt{2})\hat{i} + (3 - 3\sqrt{2})\hat{j} + 6\hat{k}$
D
$(2 - 3\sqrt{2})\hat{i} + (3 + 3\sqrt{2})\hat{j} - 6\hat{k}$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{AB} = \vec{b} - \vec{a} = -\hat{i} - \hat{j} - 4\hat{k}$, તેથી $c = |\vec{AB}| = \sqrt{(-1)^2 + (-1)^2 + (-4)^2} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
ધારો કે $\vec{AC} = \vec{c} - \vec{a} = -4\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}$, તેથી $b = |\vec{AC}| = \sqrt{(-4)^2 + 2^2 + (-4)^2} = \sqrt{36} = 6$.
$\angle A$ નો ખૂણાનો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $BC$ ને $c:b = 3\sqrt{2}:6 = 1:\sqrt{2}$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા, $BC$ ને $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\vec{p} = \frac{m\vec{c} + n\vec{b}}{m+n}$ છે.
અહીં $m=1, n=\sqrt{2}$, તેથી $\vec{p} = \frac{1\vec{c} + \sqrt{2}\vec{b}}{1+\sqrt{2}} = \frac{(-4\hat{i} + 9\hat{j} + 6\hat{k}) + \sqrt{2}(-\hat{i} + 6\hat{j} + 6\hat{k})}{1+\sqrt{2}} = \frac{(-4-\sqrt{2})\hat{i} + (9+6\sqrt{2})\hat{j} + (6+6\sqrt{2})\hat{k}}{1+\sqrt{2}}$.
સહગુણકોનું સંમેયીકરણ કરતા: $\frac{-4-\sqrt{2}}{1+\sqrt{2}} = 2 - 3\sqrt{2}$, $\frac{9+6\sqrt{2}}{1+\sqrt{2}} = 3 + 3\sqrt{2}$ અને $\frac{6+6\sqrt{2}}{1+\sqrt{2}} = 6$. તેથી $\vec{p} = (2 - 3\sqrt{2})\hat{i} + (3 + 3\sqrt{2})\hat{j} + 6\hat{k}$.
392
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સદિશ $\vec{a} + 3\vec{b}$ એ $7\vec{a} - 5\vec{b}$ ને લંબ છે અને સદિશ $\vec{a} - 4\vec{b}$ એ $7\vec{a} - 2\vec{b}$ ને લંબ છે. તો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે
A
$\pi/2$
B
$\pi/4$
C
$\pi/6$
D
$\pi/3$

Solution

(D) ધારો કે $|\vec{a}| = x$ અને $|\vec{b}| = y$ છે. ધારો કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = xy \cos \theta$ છે.
કારણ કે $(\vec{a} + 3\vec{b}) \perp (7\vec{a} - 5\vec{b})$, તેમનો અદિશ ગુણાકાર $0$ છે:
$7|\vec{a}|^2 - 5\vec{a} \cdot \vec{b} + 21\vec{a} \cdot \vec{b} - 15|\vec{b}|^2 = 0 \implies 7x^2 + 16\vec{a} \cdot \vec{b} - 15y^2 = 0$ $(1)$
કારણ કે $(\vec{a} - 4\vec{b}) \perp (7\vec{a} - 2\vec{b})$, તેમનો અદિશ ગુણાકાર $0$ છે:
$7|\vec{a}|^2 - 2\vec{a} \cdot \vec{b} - 28\vec{a} \cdot \vec{b} + 8|\vec{b}|^2 = 0 \implies 7x^2 - 30\vec{a} \cdot \vec{b} + 8y^2 = 0$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$46\vec{a} \cdot \vec{b} = 7y^2$ મળે છે.
સમીકરણ પ્રણાલી ઉકેલતા $\vec{a} \cdot \vec{b} = \frac{1}{2}xy$ અને $|\vec{a}| = |\vec{b}|$ મળે છે. તેથી $\cos \theta = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}||\vec{b}|} = \frac{1}{2}$, તેથી $\theta = \pi/3$ છે.
393
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
$3\sqrt{2}$ મૂલ્ય ધરાવતો સદિશ $\vec{r}$ જે $Y$ અને $Z$ અક્ષ સાથે અનુક્રમે $\pi/4$ અને $\pi/2$ નો ખૂણો બનાવે છે, તે છે:
A
$\vec{r} = \pm 3\hat{i} + 3\hat{j}$
B
$\vec{r} = \hat{i} + \hat{j}$
C
$\vec{r} = \pm 2\hat{i} + 3\hat{j}$
D
$\vec{r} = \pm 5\hat{i} + \hat{j}$

Solution

(A) ધારો કે સદિશ $\vec{r} = x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k}$ છે.
દિક્-કોસાઇન $l = \cos \alpha$, $m = \cos \beta$, $n = \cos \gamma$ છે.
આપેલ છે કે $\beta = \pi/4$ અને $\gamma = \pi/2$, તેથી $m = \cos(\pi/4) = 1/\sqrt{2}$ અને $n = \cos(\pi/2) = 0$ છે.
કારણ કે $l^2 + m^2 + n^2 = 1$, તેથી $l^2 + (1/\sqrt{2})^2 + 0^2 = 1$, જે $l^2 + 1/2 = 1$ આપે છે, તેથી $l^2 = 1/2$, એટલે કે $l = \pm 1/\sqrt{2}$ છે.
સદિશ $\vec{r} = |\vec{r}|(l\hat{i} + m\hat{j} + n\hat{k}) = 3\sqrt{2}(\pm \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{i} + \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{j} + 0\hat{k}) = \pm 3\hat{i} + 3\hat{j}$ છે.
394
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો સદિશો $\vec{a} = 3\vec{p} - \vec{q}$ અને $\vec{b} = \vec{p} + 3\vec{q}$ પર એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવવામાં આવે, જ્યાં $|\vec{p}| = 3$, $|\vec{q}| = 2$ અને $\vec{p}$ તથા $\vec{q}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\pi/3$ હોય, તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની પાસપાસેની બાજુઓ $|\vec{a}|$ અને $|\vec{b}|$ ની લંબાઈનો ગુણોત્તર છે:
A
$\sqrt{57} : \sqrt{52}$
B
$\sqrt{67} : \sqrt{63}$
C
$\sqrt{63} : \sqrt{47}$
D
$\sqrt{57} : \sqrt{54}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|\vec{p}| = 3$, $|\vec{q}| = 2$ અને ખૂણો $\theta = \pi/3$ છે.
$\vec{p} \cdot \vec{q} = |\vec{p}||\vec{q}| \cos(\pi/3) = 3 \times 2 \times (1/2) = 3$.
$|\vec{a}|^2 = |3\vec{p} - \vec{q}|^2 = 9|\vec{p}|^2 + |\vec{q}|^2 - 6(\vec{p} \cdot \vec{q}) = 9(9) + 4 - 6(3) = 81 + 4 - 18 = 67$ ની ગણતરી કરો.
તેથી, $|\vec{a}| = \sqrt{67}$.
$|\vec{b}|^2 = |\vec{p} + 3\vec{q}|^2 = |\vec{p}|^2 + 9|\vec{q}|^2 + 6(\vec{p} \cdot \vec{q}) = 9 + 9(4) + 6(3) = 9 + 36 + 18 = 63$ ની ગણતરી કરો.
તેથી, $|\vec{b}| = \sqrt{63}$.
ગુણોત્તર $|\vec{a}| : |\vec{b}| = \sqrt{67} : \sqrt{63}$ છે.
395
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $a, b, c$ એકમ સદિશો (unit vectors) છે, જેથી $a$ એ $b$ અને $c$ ના સમતલને લંબ છે. જો $b$ અને $c$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ હોય, તો $|a + b + c| =$
A
$1$
B
$\sqrt{2}$
C
$\sqrt{3}$
D
$\sqrt{5}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $a, b, c$ એકમ સદિશો છે, તેથી $|a| = |b| = |c| = 1$ છે.
કારણ કે $a$ એ $b$ અને $c$ ના સમતલને લંબ છે, તેથી $a \cdot b = 0$ અને $a \cdot c = 0$ છે.
$b$ અને $c$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ છે, તેથી $b \cdot c = |b||c| \cos(\frac{\pi}{3}) = 1 \cdot 1 \cdot \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$ છે.
હવે, $|a + b + c|^2 = (a + b + c) \cdot (a + b + c) = |a|^2 + |b|^2 + |c|^2 + 2(a \cdot b + b \cdot c + c \cdot a)$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $|a + b + c|^2 = 1^2 + 1^2 + 1^2 + 2(0 + \frac{1}{2} + 0) = 3 + 1 = 4$ છે.
તેથી, $|a + b + c| = \sqrt{4} = 2$ છે.
396
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $a, b$ અને $c$ અસમતલીય એકમ સદિશો એવા છે કે તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $60^\circ$ છે, અને સદિશ $d = xa + yb + zc$ એ $a$ અને $b$ બંનેને લંબ હોય, તો $\frac{(x + y)}{z}$ ની કિંમત શોધો
A
$-\frac{1}{2}$
B
$-\frac{2}{3}$
C
$-1$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ છે કે $|a| = |b| = |c| = 1$ અને $a \cdot b = b \cdot c = c \cdot a = \cos(60^\circ) = \frac{1}{2}$.
કારણ કે $d = xa + yb + zc$ એ $a$ ને લંબ છે, $d \cdot a = 0 \implies x(a \cdot a) + y(b \cdot a) + z(c \cdot a) = 0$.
કિંમતો મૂકતા: $x(1) + y(\frac{1}{2}) + z(\frac{1}{2}) = 0 \implies 2x + y + z = 0$ $(i)$.
કારણ કે $d$ એ $b$ ને લંબ છે, $d \cdot b = 0 \implies x(a \cdot b) + y(b \cdot b) + z(c \cdot b) = 0$.
કિંમતો મૂકતા: $x(\frac{1}{2}) + y(1) + z(\frac{1}{2}) = 0 \implies x + 2y + z = 0$ (ii).
$(i)$ માંથી (ii) બાદ કરતા: $(2x - x) + (y - 2y) + (z - z) = 0 \implies x - y = 0 \implies x = y$.
$(i)$ માં $x = y$ મૂકતા: $2x + x + z = 0 \implies 3x + z = 0 \implies z = -3x$.
તેથી, $\frac{x + y}{z} = \frac{x + x}{-3x} = \frac{2x}{-3x} = -\frac{2}{3}$.
397
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$, $\vec{b} = \hat{i}$, અને $\vec{c} = c_1 \hat{i} + c_2 \hat{j} + c_3 \hat{k}$ જ્યાં $c_1 = 1$ અને $c_2 = 2$ હોય, તો $c_3$ ની કિંમત શોધો જેથી $\vec{a}$, $\vec{b}$, અને $\vec{c}$ સમતલીય (coplanar) હોય.
A
$2$
B
$-1$
C
$0$
D
$-2$

Solution

(A) ત્રણ સદિશો $\vec{a}$, $\vec{b}$, અને $\vec{c}$ સમતલીય હોય જો તેમનો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર શૂન્ય હોય, એટલે કે $[\vec{a} \ \vec{b} \ \vec{c}] = 0$.
આ તેમના ઘટકો દ્વારા બનતા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શૂન્ય હોવાને સમાન છે:
$\begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 1 & 2 & c_3 \end{vmatrix} = 0$.
બીજી હારને અનુસરીને વિસ્તરણ કરતા:
$-1 \begin{vmatrix} 1 & 1 \\ 2 & c_3 \end{vmatrix} = 0$.
$-1(c_3 - 2) = 0$.
$c_3 - 2 = 0$.
$c_3 = 2$.
398
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
ધારો કે $(p \wedge q)$ એ સદિશો $p$ અને $q$ વચ્ચેનો ખૂણો દર્શાવે છે. જો $a + b + c = 0$, $|a| = 7$, $|b| = 5$ અને $|c| = 3$ હોય, તો સાચો સંબંધ શોધો.
A
$\sin(b \wedge c) = \frac{1}{2}$
B
$\cos(a \wedge c) = -\frac{1}{2}$
C
$\cos(b \wedge c) = -\frac{1}{2}$
D
$\sin(a \wedge c) = \frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a + b + c = 0$, તેથી $a + b = -c$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $|a + b|^2 = |-c|^2$.
$|a|^2 + |b|^2 + 2|a||b| \cos(a \wedge b) = |c|^2$.
$7^2 + 5^2 + 2(7)(5) \cos(a \wedge b) = 3^2$.
$49 + 25 + 70 \cos(a \wedge b) = 9$.
$74 + 70 \cos(a \wedge b) = 9 \implies 70 \cos(a \wedge b) = -65 \implies \cos(a \wedge b) = -\frac{13}{14}$.
તે જ રીતે, $b + c = -a$ માટે:
$|b|^2 + |c|^2 + 2|b||c| \cos(b \wedge c) = |a|^2$.
$5^2 + 3^2 + 2(5)(3) \cos(b \wedge c) = 7^2$.
$25 + 9 + 30 \cos(b \wedge c) = 49$.
$34 + 30 \cos(b \wedge c) = 49 \implies 30 \cos(b \wedge c) = 15 \implies \cos(b \wedge c) = \frac{1}{2}$.
399
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
સદિશ $\vec{r}$ જેનું માન $3\sqrt{2}$ એકમ છે અને જે ધન $y$- અને $z$-અક્ષ સાથે અનુક્રમે $\frac{\pi}{4}$ અને $\frac{\pi}{2}$ નો ખૂણો બનાવે છે, તે છે....
A
$3i \pm 3j$
B
$i \pm j$
C
$-i \pm j$
D
$\pm 3i + 3j$

Solution

(D) ધારો કે સદિશ $\vec{r} = xi + yj + zk$ છે. દિક્-કોસાઇન $l = \cos \alpha$, $m = \cos \beta$, $n = \cos \gamma$ છે.
આપેલ છે કે $\beta = \frac{\pi}{4}$ અને $\gamma = \frac{\pi}{2}$.
તેથી, $m = \cos(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $n = \cos(\frac{\pi}{2}) = 0$.
કારણ કે $l^2 + m^2 + n^2 = 1$, આપણી પાસે $l^2 + (\frac{1}{\sqrt{2}})^2 + 0^2 = 1$ છે, જે $l^2 + \frac{1}{2} = 1$ આપે છે, તેથી $l^2 = \frac{1}{2}$, એટલે કે $l = \pm \frac{1}{\sqrt{2}}$.
એકમ સદિશ $\hat{r} = li + mj + nk = \pm \frac{1}{\sqrt{2}}i + \frac{1}{\sqrt{2}}j + 0k$ છે.
સદિશ $\vec{r} = |\vec{r}| \hat{r} = 3\sqrt{2} (\pm \frac{1}{\sqrt{2}}i + \frac{1}{\sqrt{2}}j) = \pm 3i + 3j$ છે.
400
MathematicsDifficultMCQMHT CET · 2026
જો $ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ હોય અને $\vec{AB} + \vec{AC} + \vec{AD} + \vec{AE} + \vec{AF} = p\vec{AD} = q\vec{AO}$, જ્યાં $O$ એ ષટ્કોણનું કેન્દ્ર છે, તો $p$ અને $q$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે છે
A
$2, 3$
B
$4, 6$
C
$3, 6$
D
$3, 5$

Solution

(C) ધારો કે ઉગમબિંદુ નિયમિત ષટ્કોણના કેન્દ્ર $O$ પર છે. શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}, \vec{e}, \vec{f}$ છે.
કેન્દ્ર $O$ હોવાથી, $\vec{a} + \vec{d} = \vec{0}$, $\vec{b} + \vec{e} = \vec{0}$, અને $\vec{c} + \vec{f} = \vec{0}$ છે.
વળી, $\vec{d} = -\vec{a}$ છે.
આપેલ સરવાળો $\vec{S} = (\vec{b}-\vec{a}) + (\vec{c}-\vec{a}) + (\vec{d}-\vec{a}) + (\vec{e}-\vec{a}) + (\vec{f}-\vec{a})$ છે.
$\vec{S} = (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c} + \vec{d} + \vec{e} + \vec{f}) - 6\vec{a} - \vec{a} = \vec{0} - 6\vec{a} = -6\vec{a} = 6\vec{d}$ છે.
આપેલ છે કે $\vec{S} = p\vec{AD} = p(\vec{d}-\vec{a}) = p(2\vec{d}) = 2p\vec{d}$ છે.
$6\vec{d} = 2p\vec{d}$ ની સરખામણી કરતા, આપણને $p = 3$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\vec{S} = q\vec{AO} = q\vec{a} = q(-\vec{d})$ છે.
કારણ કે $\vec{S} = 6\vec{d}$ છે, તેથી સદિશ દિશા મુજબ $\vec{S} = 6\vec{AO}$ થાય છે. આમ $p=3, q=6$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real MHT CET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in MHT CET 2026?

There are 949 Mathematics questions from the MHT CET 2026 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are MHT CET 2026 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice MHT CET 2026 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from MHT CET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick MHT CET 2026 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.